Monday, 30 April 2012

Türkmen Aile, Aşiret, Oymakları, Boyları, Kolları ( 2 ).

20 Nisan 2012

Irak Türkleri (Türkmenleri) dünyanın her bir yerinde Çağlar, asırlar önceleri yaşayan ve tanınan Oğuzlar diye tarihte adlanan uygarlıkla, Demokrasiyle değer, öncülük kazanarak, tüm milletlere varlığını yansıtmıştır. Araştırma (2)

Yazan: Sadun KÖPRÜLÜ

Guantánamo: Who Are The Two Uighurs Freed In El Salvador, And Why Are 87 Men Cleared For Release Still Held?

Written by: April 21, 2012
With no fanfare — just an announcement on its website — the Pentagon informed the world on Thursday that two Uighur prisoners at Guantánamo, held for over ten years but recognized as innocent almost from the moment of their capture, had been freed in El Salvador. As the Pentagon helpfully explained, the two men “were subject to release from Guantánamo as a result of a court order issued on October 7, 2008 by the US District Court for the District of Columbia,” and it was also noted that they “are voluntarily resettling in El Salvador.”

The Pentagon also noted, “As directed by the President’s January 22, 2009, executive order, the interagency Guantánamo Review Task Force conducted a comprehensive review of these cases,” and, as a result, they “were designated for transfer by unanimous consent among all six agencies on the task force.”

The release of these men is most welcome, because, primarily as a result of deliberate Congressional obstruction, no living prisoner has left Guantánamo for 15 months — the longest period without any releases in the prison’s ten-year history. The last living prisoner to leave Guantánamo was an Algerian, Farhi Saeed bin Mohammed, who won his habeas corpus petition and was repatriated, against his will, in January 2011, but the last two men to leave the prison had actually left in coffins, having died in the prison in February and May last year.
In addition, to say that the release of these two men was long overdue would be an understatement. Twenty-two Uighurs (Turkic Muslims from China’s Xinjiang province) were initially held in Guantánamo — refugees from oppression, who had been living in a rundown settlement in Afghanistan’s mountains, and who were swept up in the “war on terror” and had nothing to do with al-Qaeda or the Taliban. Five were freed in Albania in 2006, while George W. Bush was still President, and the administration accepted that it was unsafe to return them to China, but the 17 other men — including the two released in El Salvador — had to wait until 2008 for the Bush administration to drop its claims that any of them were “enemy combatants.”

When Judge Ricardo Urbina ordered their release on October 7, 2008, after granting their habeas corpus petitions, he intended for them to be resettled in the U.S., but the Bush administration appealed, the D.C. Circuit Court issued a stay, and the full court, backed by President Obama’s Justice Department, ruled against Judge Urbina — and the Uighurs — in February 2009, claiming that immigration issues could not be decided by the courts. White House Counsel Greg Craig then initiated a plan to resettle some of the men on the US mainland, but this was shot down by President Obama when Republicans got wind of it, and threatened to cause him political difficulties.

While the Uighurs appealed to the Supreme Court, the Obama administration pulled out all the stops to find other countries that would take them. Four went to Bermuda in June 2009, six more went to the Pacific island of Palau in October 2009, and two others went to Switzerland in March 2010. However, the five who remained were let down by the Supreme Court, and seemed to be stranded permanently in Guantánamo, because they had turned down offers of resettlement in other countries, fearing that they would not be safe from the reach of the Chinese government.

Although the Pentagon did not release the names of the two men, Sabin Willett, a Boston-based attorney who “helped represent both men at various stages of their habeas corpus lawsuits,” told the New York Times that they were Ahmed Mohamed (also identified as Hammad Memet and Hammad Mohammed) and Abdul Razak (whose full name is Abdul Razak Qadir). He added that Mohamed “wants to become a salesman or merchant in El Salvador.”

Willett also said that “Salvadoran officials visited Guantánamo and interviewed both men more than a year ago,” and explained that although at one point the two men “grew frustrated and fired their legal team,” the lawyers “continued to help informally in interactions between them and the government.”

The two men had both been in the settlement in the Afghan mountains when it was bombed by US forces following the US-led invasion in October 2001, and had then fled, eventually ending up in Pakistan, where villagers welcomed them, but then sold them to US forces.

Abdul Razak Qadir, a former businessman, who had sold fabrics and animal skins in his homeland, is in his mid-thirties, and was single at the time of his capture. He was recently profiled for “Close Guantánamo” by his lawyer, Seema Saifee, who explained that, when his business proved too difficult to sustain, and he fell into debt, he was told about the settlement in Afghanistan, and traveled there. Saifee explained that he was “paid a monthly salary if he purchased food and clothing in the markets of Jalalabad and delivered them” to the settlement. In Guantánamo, Yusef Abbas, one of the three Uighurs still held, stated that Abdul Razak had also worked at the hospital in Jalalabad and took care of him after he was wounded when the settlement was bombed, until “there was a riot in the city” and he returned to the other Uighurs in the mountains, taking Abdul Razak with him, and then fleeing to Pakistan.

In Guantánamo, he found the isolation and the lack of care difficult to endure, and as one of his compatriots explained in a letter in December 2007:
My countryman Abdulrazaq used to have rheumatism for a while, and since he came to Camp 6 it got worse. Sometime in early August, the US army told Abdulrazaq that he was cleared to be released, and also issued the release form to him in writing. As a result, Abdulrazaq requested to move to a camp that had better conditions, for health reasons. When his request was ignored he embarked on a hunger strike, which has lasted for over a month now.
Currently, he is on punishment and his situation is even worse. He is shackled to the restraint chair and force-fed twice a day by the guards, who wear glass shields on their faces. This has taken place for the past 20 days. For someone who has not eaten for a long time, such treatment is not humane. Abdulrazaq would never want to go on hunger strike. However, the circumstances here forced him to do so, as he had no other choice. If the oppression was not unbearable, who would want to throw himself on a burning fire? In the US constitution, is it a crime for someone to ask to protect his health and to ask for his rights? If it does count as a crime, then what is the difference between the US constitution and the Communist constitution? What is the difference between this and Hitler’s policies during the Second World War?
Ahmed Mohamed, born in 1978, had left his homeland because of the discrimination against Uighurs in 1994, and had lived in Kyrgyzstan, and, for nearly two years, in Egypt, before returning to Kyrgyzstan in 1997, where a neighbor eventually told him about the settlement in the Afghan mountains. At Guantánamo, he explained, as did many of his compatriots, that he had only one enemy — the Chinese government. “The Chinese people have tortured and pressured the Uighur people really bad,” he said. “The Uighur people are trying to go all over the world now. One sixth of the world’s population is in China. They are a threat to the whole world. If I have such a large enemy, why would I go and fight with another enemy?”

The US authorities alleged that he was a weapons instructor, but in his tribunal he called one of his compatriots as a witness, who explained, “I saw that he was sick during that time. He has a stomach problem and he was helping with the kitchen work and helping the cook. He was also studying the language.” Although his tribunal cleared him for release in 2004, concluding that he was not an “enemy combatant,” he was one of an unknown number of prisoners subjected to “do-over” tribunals. These were convened in secret in Washington D.C. with different military officers — often on more than one occasion — until they delivered the desired verdict, and in Mohammed’s case he was not finally vindicated until 2008.

Nevertheless, although the release of these two men is to be welcomed unconditionally, the three Uighurs who are still held must not be forgotten, and nor must the other 84 men, of the 169 still held, who were also cleared for release by the Guantánamo Review Task Force.
Although the identities of the cleared men have not been officially released, it appears that they also include Shaker Aamer, the last British resident in the prison, who should be returned to his family in the UK without further delay, and other men in need of resettlement, like the Uighurs. One of these is Djamel Ameziane, profiled last week, an Algerian whose case has been taken up by the the Inter-American Commission on Human Rights (IACHR).

Other candidates — not cleared, or not necessarily cleared — include Afghans like Shawali Khan and Abdul Ghani, whose pointless detention should have been highlighted in recent discussions about releasing a handful of Taliban leaders as part of the peace process in Afghanistan, and Fayiz al-Kandari and Fawzi al-Odah, the last two Kuwaitis, whose ongoing detention only confirms the distortions of justice still in force at Guantánamo, and whose return would be welcomed by the Kuwaiti government, a strong ally of the US in the Gulf, but one whose Parliamentarians have been unafraid to speak out recently, and to call for the return from Guantánamo of their remaining citizens.
In addition, we know from the Task Force’s report that 58 of these men are Yemenis, and at some point the moratorium on releasing any Yemenis — announced by President Obama in January 2010, in the heat of the hysteria that greeted the news that the failed plane bomber Umar Farouk Abdulmutallab had been recruited in Yemen — must be lifted, or Obama’s legacy will be one in which, for long years, if not forever, decisions to release prisoners meant nothing, and everyone was actually subjected to arbitrary detention.
As published on the “Close Guantánamo” website. Please join us — just an email address required.

Saturday, 28 April 2012

Biz buyuz, Şiir: Sadun KÖPRÜLÜ

Biz buyuz
Biz Türk’üz Erbilliyiz.....Tarihlerde belliyiz.....Türklük aşkın kapsayan.....Biz Turanın iliyiz
Şiir: Sadun KÖPRÜLÜ

Biz Türk’üz Türkçüyüz
Türkiye, Kerkükçüyüz
Azerbaycan, Türkistan
Turancı Bozkurt’çuyuz

Biz Türk’üz Erbilliyiz
Tarihlerde belliyiz
Türklük aşkın kapsayan
Biz Turanın iliyiz

Biz Türk’üz Tebrizliyiz
Kıbrıslı, Halepli biz
Bütün Dünya Türkleri
Bizim iki gözümüz

Wednesday, 25 April 2012

Irak Parlamentosunda Türkmen Meselesine Özel Oturum

Irak Parlamentosu tarihinde ilk kez Türkmen meselesine özel bir tartışma oturumu ile ele aldı.Türkmen milletvekilleri hazırlamış oldukları rapor oturumda Irak Türkmen Cephesi başkanı Erşet Salihi tarafından okundu.

Milletvekiller Hasan Özmen Bayatlı,Abbas Beyatlı,Jale Neftçi ve Müdrike Ahemt sunum komisyonunda yer aldılar.Türkmenlerin raporu Kürt ve Arap milletvekilleri tarafından desteklendi.

Uzun yıllardır Türkmen milletinin çektiği sıkıntılar,siyasi gözardı ve mazalimler Parlamento oturumunda ele alındı.Irak Parlamento tarihinde ilk kez Türkmen meselesi özel bir şekilde ve bir oturumda ele alınıyor.Türkmen milletvekilleri tarafından hazırlanan ve Kerkük Milletvekili Erşet Salihi tarafından okunan rapor tartışılmaya sunulduktan sonra oturuma katılan vekiller tarafından desteklendi.Türkmen raporu Kürt ve Arap Milletvekillerince desteklendi.Parlamentoya sunulan Türkmen raporu Irak Türkmen Cephesi başkanı ve Kerkük Milletvekili Erşet Salihi tarafından okundu.

Milletvekili Erşet Salihi okumuş olduğu raporun detaylarını anlattı.Türmen milletine karşı uzun yıllardan beri gerek eski yönetim döneminde gerekse son on yıl içinde gerçekleştirilmiş tüm mazalimleri gözler önüne serdi.Salihi bu mazalimlerin hepsinin ellerinde bulundurdukları belgelerde tespit edildiğini ifade etti.

Musul Milletvekili Müdrike Ahmet Daha raporun son bölümünü ve istekleri sıraladılar.Ulusal İttifak Türkmen Milletvekili Abbas Beyatlı yaptığı konuşmada Türkmen milletinin tarihin en büyük mazalimlerine maruz kaldırlarını,evlerinin yıkıldığını evlatlarının hunharca idam edildiğini ve bir an önce taleplerinin yerine getirilmesini istedi.

Oturuma katılan tüm Kürt ve Arap milletvekilleri Türkmenlerin tüm taleplerini olumlu karşılayarak desteklediler.Parlamento’daki Ahrar Kitlesi başkanı Baha El Araci yaptığı konuşmada Türkmenlerin Irak’ın önemli üçüncü unsuru olduklarını ve Kerkük sorununun adil ve düzenli bir şekilde çözülmesini istedi.

Irakiye listesi Irak Türkmen Cephesi Musul Milletvekili Nebil Harbo yaptığı konuşmada Telafer kentinin yıllar boyunca eski yönetim döneminde karşılaştığı mazalimler kadar son dokuz yılda da benzeri ile yaşadığını ifade etti.Harbo Telafer’in üzerinden terör tehdidinin kaldırılmasını istedi.

Kürdistan Listesi milletvekili Ala Talabani yaptığı konuşmada bir Kerküklü olarak Kerkük’ün Tisin semtinin eski yönetim tarafından yıktırıldığının bir canlı tanığı olduğunu,Türkmenlerin tarihin en büyk mazalimlerine maruz kaldıklarını,Kürtlerle aynı kaderi paylaştıklarını söyledi.

Kanun Devlet Listesi milletvekili Şervan El Vaili yaptığı müdahelede bu kadar taleplere rağmen bugüne kadar Kerkük’ün Tisin ve Beşir bölgelerindeki Türkmen arazilerinin şu ana kadar asıl sahiplerine neden geri verilmediğine şaşırdığını söyledi.

Kanun Devlet Listesi milletvekilli Ali Allak ve Mahmut El Hasan yaptıkları konuşmalarda Türkmenlerin marzu kaldıkları mazalimlerden dolayı tazminat almalarını ve ne yazık ki eski yönetim döneminde idama mahkum olanların en çoğunun Türkmenler olduğunu söyledi.

Parlamentodaki Kürdistan Listesi milletvekilleri Fuat Masum ve Halit Şuvani yaptıkları konuşmalarda Türkmenler Kürtler kadar eski yönetimden mazalimler gördüklerini,Türkmenlere ait olan arazilerin geri verilmesi gerektiğini ve Kürt vekilleri olarak Türkmen meselesine tam destek verdiklerini ifade etti.

-Kerkük Haber Ajansı-

Wednesday, 18 April 2012

Türkmen Aile, Aşiret, Oymakları, Boyları, Kolları

Türkmen Aile, Aşiret, Oymakları, Boyları, Kolları


Yazan: Sadun KÖPRÜLÜ

Irak Türklerinin Milli mücadelesi, tarih boyunca utkularla, kahramanlıkla başlayarak, günümüze kadar Irak devletini yöneten tüm dikta, rejimler tarafından, her zaman hakları yenilerek, çiğnemiştir, ve sonu gelmeyen her türlü baskı, işkence acılar onlara uygulanmıştır.

Tarihleri eski çağlara dayanan Irak Türkleri, Irak’ın kuruluşundan önce, bu topraklar kendi ana toprakları, yurtları olarak, buralarda Atabeyler, çok sayıda Devletler, uygarlık kurarak, bütün milletlere karşı eşitlik, hoşgörü demokrasiyle yanaşarak kardeşlikle, dostluk sevgi göstermekle tanınmışlardır.

Günümüze kadar bu acı durumlarılar, baskılar, soykırım, katliamlar, asimilasyon politikasına maruz kalmakla Irak’ta bir doğru bir nüfus sayımı olmamasına rağmen, Irak’ın kuzeyinde, batısında, doğusunda, güneyinde büyük bir nüfusa sahip olan Irak Türkleri tek amaçları ana milli mücadeleleri siyasi, tarihsel, kültürel, idari, başka milletler gibi, meşru haklarına kavuşmaktır.

Irak Türklerine karşı önceden baskıların sürmesiyle, Saddam Rejimi döneminde Araplaştırma, bugünde Kürtler tarafından Kürtleşme politikasına karşı durarak, yüzlerce aydın, insanlarını, liderlerini demokrasiye karşı şehit vererek kendi ana topraklarından uzaklaştırma, sinsi yok etmeye karşı mücadelecini canlarıyla, kanları ile sürdürmektedirler.

Ve hala baba yiğit gençlerini şehit


Bu baskılar sonucu Irak’ın her bir şehrinde birçok Türkmen olan oymak, Aşiretler, boylar, aile, kollar kimliklerini, kendilerini unutarak, başka bir milletten olduklarını sayarak, yazmışlardır.

Bugün Saddam rejiminden sonra, Türk soylarına dönen Türkmenler ana dillerini koruyarak, Aşiret, oymaklarının, boylarının Türkmen olduğunu savunmaktadırlar, ayrıca

Çok üzülerek söylemekteyiz

binlerce Türkmenlerde hala birçok nedenlerden dolayı Arap, Kürt olarak kimliklerine dönmemeleri


guda çok üzücü bir durum sergilemektedir, günümüzde Araplaşan Türkmen yanında daha fazlasıyla korku, her türlü baskılarla, asimilasyonla Kürtleştirilmektedirler.

Tek umudumuz bir an önce Türkmen kardeşlerimiz kendi anne, baba Türk kimliklerine dönmelidirler

Ve yapılacak

Olmuş olursa Nüfus sayımda kendilerini ercesine, yiğit, kahramancasına Türkmen yazarak Irak’ın o zaman en yoğun nüfusu Türkmenlerin olduğu belli olarak ortaya çıkacaktır.

Günümüzde Saddam döneminde olduğu gibi, Türkmenelinde uygulanmakta olan, yanlış politikalar, Irak Türklerinin ana hakları yok sayılarak her türlü baskılar, sinsi, göç ettirme politikası her yönüyle sürmektedir.

Öteki güçlerin yanında Bu gün önceden olduğu gibi, Kerkük, Musul, Diyaya, Erbil ve tüm Türkmen bölgelerinde, köylerinde, ilçelerinde milletimize karşı Amerika işgalinde tüm güçler tarafından, asimilasyon yok sayma, yok etme, hiç sayma, uzaklaştırma, göç ettirme politika devam etmekle büyük milletimizi her bir türlü engellerle tedirgin ederek yok saymışlardır.

Irak Türkleri, Irak’ın kuruluşunda, yapımında var oluşunda bu yana çok önemli yerlerde tüm alanlarda, binlerce yıllar önce, Irak devletini hüküm ederek, birçok Türk devleti bu topraklarda kurmuşlardır.

Artık bugün kendimize dönerek atalarımızın izinde, yolunda yürüyerek demokrasi yol ile olmasa bile tüm gücümüzle haklarımızı almak için tam zamanı gelmiştir, artık kıyıcı dikta rejimlerden bu kutsal topraklarımız, bölgelerimiz kurtarmalıyız.

Ve dünyaya ışık tutan, yiğitliği, kahramanlığı ile tanınan Irak Türklerinin ne oldukları işbirlikçilere, ajanlara, hainlere Türk düşmanlarına herkese bildirmeliyiz.

Yüce, kutsal tarihimize bakmış olursak her yerde adalet, birlik, sevgi, hoşgörü, iyi dostluk, doğruluk yaratan bir milletiz, milletimizin büyük var olduğuna gelince kurmuş olduğumuz devletlere, uygarlık, eşitlik, hak, adalet getirerek insanları bütün olarak sevgiyle, birlikle, kardeşcasine yöneten biz olmuşuz.

Bu gün çok üzülerek baktığımız zaman birçok Arap ve Kürt Aşiretleri, oymakları boyları, kolları aileleri aslında tarih boyunca, Irak Türklerinden olmalarına rağmen, bugün kendilerini, kimliklerini unutarak, Araplaşarak, Kürtleşerek yüce tarihlerini unutulmuş durumda görünmektedirler.

Günümüzde birçok Türkmenler Araplaşarak, kimliklerini bile ne yazık bilmiyorlar tanılan bu Türk Aşiret, oymaklarından, aile uyruklarından, Bayat, Çadırcı, Deveci, Karakol, Karağol( Karagül), Defterdar, Paçacı, Haydari, Şahlı, Nakip, Duvuda, Kakai, Şebekler, Çelebi, Kabıcı, Salihı, Zühayri,

İnzi (Karakeçili) ve en çok Bağdat’ta yaşayan Aile, Aşiretler, oymaklar, boylar Türk’tür, soyları belgelerle bellidir.

Bunun yanında bugün kendilerini zorla Kürt sayan, Bacalan, Davudi, Deregezli, Reyhani, Türkan, Afşar, bir bölümü, Zengene, Caf, Doski, Baranı, Şebek, Pervari, Dizeyi, Herki, Gamgin, Soranı, Kakai (dedeler), Lekler, Baban,

Karakeçiler, ayrıca Köy Sancak, oymaklarının bölgeyle birlikte Türk olduğu öne sürülmektedir.

Irak’ın kuzeyi, Türkiye’nin Şanlıurfa, Diyarbakır, Kilis, Van, Kahramanmaraş, Mardin, Yozgat, Çorum, Konya, Kırıkkale, Kırşehir, ve şehir yöy ilçelerle

Aleviler, Bektaşilerle Türkiye’de bulunan birçok aile, oymaklar eskiden Türkmen

oldukları gibi kendilerini tarih, kimliklerini kaybederseler bile Osmanlı devletinin arşivlerinde buluna binlerce belgelerle Türkmen aşiret oymaklarından oldukları gün ışığı gibi göz önündedir bellidir.

Artık soyumuza, kendi ırkımıza, tarihlerde tanınan Türk milletimize dönelim varlığımızı belgelerle gösterelim.

Kürt, Arapların yanında, bugünde Kutsal İslam dinine girmeyin birçok sayıda Türkmen Kerkük Kalasında, Türkmen Hıristiyanlar dünyanın her yerinde bulunmaktadırlar. Onlarda dillerini konuşarak Türk olduklarını ne yazık ki unutmuşlardır. Bunlardan

Şamas, Kelebit, İshak, Hürmüz, Şahbaz, Mikail, Kaymaz.

Sibirya, Kızılderililer, Gagavuzlar

ve başkaları gübi.

Irak Türkleri ve Türkler Dünya, İslam, Arap âlemine uygarlığına, kültürüne çok hizmetler vererek, sunarak bilgi kültür alanında, çok sayıda tanılan bilginler yetirmişlerdir, bunlardan Farabi, Beyruni, İbin Sina, Tabari, Selahattin Eyüp, Muzaffer gök Bürü, Rahisi, Mahmut Zengi, İbin Kotayba, El Zehabı, El Safidi, Bilgin Taçettin Türkmen’i, Mahmut Kaşgarı, Şeh Mehmet Abda Mısırlı, Sibit Cüzi, Mukaddesi, Fuzuli, Nesimi, Ahmet Şavkı, Hicri Dede, Şehriyar,

Mustafa Cevat, Buharı ve çok sayıda liderler büyük devlet adamları, siyasetçiler, Din adamları, Ses sanatkârı, şiarlar, Edebiyatçılar büyük Türk milleti yetirmiştir.

Irak, Dünya Türkleri tarihleri ile büyük dava bilgin adamları, şahsiyatları, yazar şairleri ile iftihar ederek, çok sayıda bilginleri, sanatkarları, şairler dünyaca tanınmıştır, bunlarda Fuzuli, Nesimi, Ahdi, Ruhi, Nevres kedim, Garibi, Hâlız, Safı, Şeyh Rıza, Faiz, Kabil, Haşim Nehit, Ahmet Şavkı, Hicri Dede, Yunus Emre, Âşık Veysel, Gör oğlu, Dede Korkut, Mehmet Sadık, Mehmet Akif,

Namık Kemal,

ve başkaları,

Irak Türkleri olarak, hiçbir zaman ayrımcılık yapmayarak tüm insanları severek, başka milletlerin kültürüne, diline hizmet destek vermişlerdir, buda milletimizin tarihinde büyük bir iftihardır.

Türk milletimiz büyüklerimizden Atatürk, Sultan Mehmet Fatih, Genç Osman, Şah Şamil, Alpaslan, Atsız,

Elçibey, Ruuf Denktaş, İhsan ,Ata Hayrullah, Abdullah Abdulrahman, Necdet Koçak, Rıza Demirci, Adil Şerifi, Mehmet, Korkmaz, Fazıl Antika,ve binlerce başkaları şehitlerimiz, yazarlarımız büyüklerimizi saygıyla anıyoruz.

Uzun yıllardan beri her türlü baskılarla yaşayan Irak Türkleri artık başka milletler gibi tüm hakları almalıdırlar ve genel olarak Irak için bugün en önemli çözüm ise doğrudan demokrasinin uygulanmasıyla, tüm Irak milletlerinin hakları eşit olarak tanımasıyla, birlikte idari ve siyasi olarak yönetmeli, Irak’ın dengesi olan Irak Türklerine her türlü hakların

Tanımasıyla ve onlara Irak’ın yönetmesinde önemli yerler, görevler verilmelidir.

Saddam rejimi Arap olmayan özelikle Türkleri ezmek, yok etmek, onları Irak haritasından silmeye çalışarak, başaramadı, tarihiyle bu büyük milletim tüm rejimlerinin uğramasına rağmen her zaman Irak Türkleri varlıklarını koruyarak canlarını toprakları uğrunda vererek uygarlığı yaratarak büyük devletler kurmuşlardır, ve dünyanın neresine bakarsanız ve Irak’ın genel olarak, Aşiret, oymakları aile, boyları Türk oldukları karşınıza çıkacaktır.

Eskiden Arapların baskısıyla Araplaşan birçok Türk topraklarımız ve Arap yazan oymak, Aşiretler, Bugünde Kürtler Dünya gücüyle, Saddam rejiminin politikasını yöneterek, Avrupa, batı müttefik güçlerden, karşılık güç alarak, Türk toprak, bölgeleri Kerkük, Erbil, Musul, Diyala, Vasit, Celevla, Telafer, Altunköprü, Tuzhurmat ve tüm Türk köylerinin, Kasaba, yerlerini Kürtleştirmeye kalkarak, yerlerin bölgelerin adlarını Kürtçeye çevirmektedirler.

Saddam rejimi gibi ayni politikayı uygulamaktadır.

Öte yanda İran, Suriye, Mısır, Libya, Filistin, Colan, Cenin, Lübnan, Türkiye’nin birçok şehirlerinde binlerce Türkmen oymak aşiretleri, oymakları, boyları Araplaşarak,


Kürtleşerek kimliklerini ne yazık ki unutmuşlardır.

En çok


Mardin, Mersin, Adana,

Tuncalı, Batman,

Şanlıurfa ve birçok Türkmen şehirler Oğuz Hanın 24 boyundan olarak

Umarız tüm kan kardeş, soydaşlarımızdan ne olursa olsun bu hakikatleri bilmelidirler ve kendi Türk dillerini Türk milletlerine bir an önce dönmelidirler


Belgelerle araştırmalıdırlar.

Milletimize inanarak, tüm parti, kuruluşlarımızla birlikte siyasi alanına katılarak, milletimizin haklarını elde etmek için çalışarak, genel olarak, tüm dünya ve Arap dünyasına, istek milli ana tarihsel haklarımızı, bildirerek, tüm gücümüzle varlığımızı kurmalıyız kendimizi tanıtmalıyız.

Ve büyük bir millete bağlılığımızı bildirmeliyiz.

Bizim millet hiçbir zaman, bölücülük, İşkence, kimseye soykırım, katliam ayrımcılık yapmadı, kendi toprağını, yurdunu, yerini, toprağını satmadı, Irak Türkleri, dünya Türkleri ile birlikte, Sünni, Şii, Müslüman, Şebek, Kakai,

Alevi, Bektaşi,



Sibirya ve dünya Türk Hıristiyanları ile birbirine bağlıdırlar, birbirlerine inanmaktadırlar, birbirlerini sevmektedirler.

Artık Irak’ın yürütmesine, el birliği ile bizler tüm Irak Türkleri olarak, her alanda Kerkük, Musul, Erbil, Diyala, Telafer, Tazehurmatu, Altunköprü, Tuzhurmatu, Kifri, Mendili, Dakuk, Şahreban, Kızlarbat, Kümbetler, Hanekın, Kazaniya, Ömer manda, Vasit, Aziziye, ve Bağdat, Irak’ın kuzey, güneyinde, batı, doğusunda ve başka yerlerimizle çalışmalıyız, hakkımızı kanla, canla almalıyız, birlik, beraberlikle Irak’ın Türk olan yerlerini topraklarını yönetmeye katılmalıyız ve kendilerini Kürt, Arap yazanlarının kimliklerini kaybedenlerin Türkmen yazmalarına birlikte işbirliği yaparak çalışıp yorulmalıyız. Her türlü katkıyla

Kendimizi göstermeliyiz.

Irak Türkleri 35 yıldan beri, Saddam Baasçılar döneminde Askeri, Bakanlık, idari, Hükümetin dairelerinde önemli görevlerde bulunamadılar, rejim hep onları yok etmeye, öldürmeye çalıştı, dillerini yasakladı, okullarını kaldırdı, kapattı, hiçbir milli, kültürel haklar tanımadı.

Saddam rejim binlerce Türkmen lider, kültürlü bilgili insanları, idam edilerek, hapishaneye attı, Saddam rejimi düştükten sonra yene haklarımız göz erdi edildi, birçok haklar tanınmadı, en normal isteklerimiz, haklarımız gerçekleşmedi.

Geçici mecliste bize görev, yer istediğimiz gibi verilmedi.

Başbakanlık, Cumhurbaşkanı yardımcısı, elçilikler, önemli Bakanlık devlet içinde ilgili önemli görevler alamadık, bu haksızlığa karşı, Irak Türklerinin milli mücadelesi sonsuza dek, devam ederek, özveriliğe katılmakla, tüm istekleri elde edilmeye kanla, canla milli mücadele davamız sürecektir.

Yıllar boyunca Milli mücadelemizle şehitler vererek nasıl olursa bugün bir bölüm haklar aldık kendi dilimizle okumaktayız, bir bölüm görevler almamıza rağmen, ama yene yeterli değil tüm haklarımız almalıyız oda çalışmamızla birliğimizle tüm alanda görünmeliyiz iyi, temiz, sağlam, onurlu, milletsever, yiğit, kahraman kardeşlerimiz la birleşmeliyiz çalışmalıyız.

Yiğit, erleri, gençleri yetirmeliyiz.

Irak Türkleri 9- Nisan 2003 tarihinden,

Saddam rejimi düştükten ve önceleri de hiçbir yakma yandırma, öldürme yok etme, tapu nüfus, sayım daireleri çalmadılar talan etmediler, buda gösteriyor ki, Türkler her bir bakımdan milletlerine topraklarına yerlerine bağlıdırlar, temizdiler, kültürlü, efendidirler Irak’ın toprak bütünlüğünü savundular ve Amerika işgaline karşı durarak Irak’ın bölünmesine karşı oldular.

Irak Türkleri her zaman, olduğu gibi, Irak’ı bölme, parçalamaya kalkmadılar, teröre karşı durdular, Irak’ın toprak bütünlüğünü, birliğini düşündüler, Türkler Mezhep, ırk ayrımı yapmadılar, her zaman federasyona karşı olarak, Irak’ı bölme parçalama bir hıyanet olduğunu saymaktadırlar.

Irak Türkleri kuzeyde, orta, güneyde bile yaşamaktadırlar, çoğunluk olarak Kerkük, Erbil, Diyala, Vasit, Aziziye, Seydiye, Beçi, Bağdat, Rumadı, Musul, Hilla, Basra

Selahattin ve başka yerlerde yaşamaktadırlar.

Irak Türkleri, hiçbir Irak halkının hakları isteklerine karşı durmadılar, Irak’ta demokrasinin uygulanmasını bir an önce isteyerek umut ederek çalışarak, Türklerinde tüm milli ana haklarını, almaya çoğul partiler, siyasi, kültürel kuruluşlar kurmaya yöneldiler.

Topraklarını düşünerek tüm düşmanlara, iki gönüllü, ikiyüzlü insanlara karşılık vererek, her vatandaşın bir an önce demokrasi yolda, yasaya bağlı olarak, adaletle, her insan haklarını almalıdır düşündüler.

Irak Türkleri vatanları, Irak’tan bir parça sayılarak, dünya Türk topluluğundan bir kan, bir can gönül bağlılığıyla birleşerek, devlete, hakka, yasaya, saygı göstermektedirler.

Kendi topraklarında, demokrasi altında yaşamayı isteyerek, tüm milli, kültürel barışçı yollarla, tüm hakların onlara tanımaları uğrunda, mücadele etmektedirler.

Irak Türkleri Irak’ın birliğine, demokrasi, çoğul parti, parlamenter sistemle, insan haklarına saygı göstermekle, yasa uygulamasıyla, Mezhep, ırk, iklim, bölge ayrımı olmadan, tüm milletlerin yerel özelliklerine önem vermekle, tüm Irak’ın bölgelerinde gelirini, ekonomisini adil bir şekilde, paylaşmasını isteyerek, ayrımcılık yapmadan her kesin tüm genel haklarına kavuşması yolunda mücadele etmektedirler.

Irak Türklerin tarihi, kültürü uygarlığı tüm dünya Türkleri ile birleşerek onlarla Din, millet, ırk, kan, dil, uygarlık, tarih bağlığı bulunmakla bu birliğe daha fazla önem vermektedirler.

Dünya Türkleri, Türkiye, Türkmenistan, Özbekistan, Azerbaycan, Tacikistan, Batı Trakya,

Kıbrıs,Bosna Hersek, Tataristan, Cenin, Colan, Heleb, Humus, Baba Amru, Lazikiya, Gagavuz, Kızılderililer, Kosova, Çeçenistan, Tebriz, Güney, kuzey Azerbaycan, Türkmen Sahra, Urumya, Erdebil, Kara bağ, Kerkük, Erbil, Ankara, İstanbul, İskenderun, Diyarbakır, Adana köy, Filistin, Lübnan, Libya, Cezayir, Urdun

Türkleri, Sibirya, Ahiska,

Kafkasya, Çin Türkleri, Uygur, Tataristan, Kırgız, Avrupa Türkleri ile kan, ırk, din, bir kültür olarak, özel önemli ilişkileri bulunmaktadır, tüm dünya Türkleri arasında hiçbir zaman her bir bakımdan hiç bir ayrım bulunmamaktadır.

Dünya Türkleri tam olarak, 300 milyonun üstünde dünyada bir yoğunluktur Irak Türkleri her Türk’ün istikrarına,

Özgürlüğüne, Bağımsızlığına

Toprak, millet birliğine, önem vermektedirler, saygı göstermektedirler, biricik ilkeleri Türklerin

özgürce, bağımsızca yaşamaları milli görevlerindendir.

Irak Türkleri, tüm Türk dünyasından, bir parça kan kardeştir, soydaştır toprak, millet bütünlüğüne önem vermektedir.

Onlar için Türk Dil birliği en önemli unsurdur. Türkler arasında hiç mezhep, şehir, köy ayrımı olmayarak, Türkler hiçbir zaman ayrımcılık yapmadılar ve yapmayacaklardır.

Onları mezhep ayırtmadı, onlar tüm dünya Türklerinin bir parçasıdır, milli davaları için,

Canlarını, kanlarını,

her şeylerini verdiler adadılar ve adamaya her an hazırdılar.

Irak Türkleri, Ural Altaylara bağlı olmakla, tüm Arap devletlerinin, dünyanın her yerinde, köy, şehir ilçelerinde, tüm Irak’ın ve dünyanın her yerinde, toprağında, bir Türk varsa kan, can kardeşleridir çünkü her yerde, her topraklarda Türkler bulunmaktadırlar, yaşamaktadır.

Günümüzde de Irak Türkleri arasında boy, oymaklar, aile sistemi sürerek, Telafer kuzeyi Bedre Cesam Zarbatiye uzanarak, Türkler Zaho, Semil, Musul, Nebi Yunus, Devasa, Bab Top, Sincar ilçesinde de Türkler yaşayarak, Türk Yezidi diye tanınmaktadırlar.

Türkler Hamdaniya ilçesi, Karakuş ilçesinde Bayat, Sarılıya, Şebek, Bacalan oymakları yaşamaktadırlar.

Türkler karakol, Aziziye,

Latifiya, Mahmudiya, Yusufiye,


Vasit orta kesimde, Irak’ın güneyi, Ayrıca Musul, Dahuk, Erbil, Kerkük, Diyala, Divaniye, Bağdat, Basra, Nasırıya, Hilla, Ambar, İmara, Kut, Bedre Cesam, etrafında, Bağdat’ta 900 bin üstünde Türk

Azamiye, Sefine, Rağbet hatun,

Veziriye, İvaziye, Selman bek, Şaib, Baya, Kerede dâhil, Kazımıya, Tel Mehmet, Hey Muntasir, Çadiriya, Fazil, ve Bağdat’ın başka yerlerinde yaşamaktadırlar.

Irak Türkleri, önceden Tasloca, Bazyan, Dergizin, Süleymaniye’nin üçte biri Türk idi. Şimdiye kadar çok sayıda Türkler, Köy sancak, Taktak, Ağcalar, Çimen, Şehrezor, Kara İncir, Çamçamal gibi bölgelerde yaşamaktadır.

Irak’ın her bucağın de tanılan Türkmen Aşiret, oymakları, boyları, aileleri, kolları bulunmaktadır.

Bugün Bayat


Oymakları, Boyları Irak’ın her yerinde ve Türkiye, Azerbaycan, Suriye, birçok yerlerde yaşamaktadırlar.

Genellikle Türk şehri Kerkük, Musul, Diyala, Bağdat, Hilla, Hamdaniya, Hanekın, Kızlarbat Dakuk, Karatepe, Altunköprü, Kara han ve ona bağlı yüzlerce topraklar, Türk Bayatların yaşamış oldukları köyler, şehirler, ilçelerden ise, Abut, Albu hasan,

Bastamlı, Çardaklı, Kara naz ve bir bölümleri Basra, Hilla, Kerbala, Necef, Bağdat ve başka yerlerde vardır, 1957 Nüfusuna dayanarak, Bayat oymakları Kerkük’te nüfusları 455 ayrıca 1990 yılında yalnız Kerkük şehrinde Bayat oymaklarının nüfusu 300 bini bulmaktaydı.

Bayat oymaklarının, tanılan birçok Türkmen oymakları ile bağlılıkları oymaklarla ilişkileri olmuştur bunlardan,

Pir Ahmetli, İzetdinlı, Allı ballı, Mahmutlu, Faris bekli, Alı Musalı, Abutlu, Zengülü, Sayatlı, Karanazlı, Bir avcılı, Hasa darlı, Kalaylı, Kâhyalı, Keremli, Şuhurlu, Tezekli, Kuşçulu, Kenneli, yaşamış oldukları köylerse Alı saray küçük ve büyük aşağı yukarı, sıdık, sındık, Bastamlı, Pir Ahmet, Adud, Emirli, Sayat, küçük Dombalan dere, büyük Dombalan dere, Albu hasan, Bir avcılı, hasa darlı, Yeşil Tepe, Kara naz, Zengülü, Başa gelen, Çardağlı, taretli, Basas, Babalan, Bablan, yengice, Üç tepe, Kuşçu, Delele, el boğmaz, Süleyman bek, ilancıya, yalancıya, Casım bek, Albu ganam.

Ayrıca Bayat Türkmenleri, Musul, Abaza, Basan, Kara yatağ, Selami’ye Selimiye, Şenif, Şirin han, tez harap, Yarımca, buların tam bağlılığı Türkmen boyu, oymağı Oğuz ile birdir çünkü Bayat oymağı, aşireti Oğuz Hanın 24 boyunun biridir ve uzantıları Hamadan, Şehrezor ulaşarak, Aslan Türkmen’i ailesinden olarak, Emir Kapçak ise, yuvaca beni, tat kızıl başlar Musul, Eymur, emirli, Kerkük, Tuzhurmatu, bu oymaklarla tanınmaktadırlar, Beğdeli, Harben delo, Bayat, Iha adlu, kızık, ucacorlu, koçlu, bicenek, döker, Kınık, Eymur, Bahadırlı, Kara koyunlu,

Ayrıca Bayat


bunlarla tanınmaktadır, bedeli, Salor, Tuzhurmatu, Şebekleri, Salğılar, Beğdeli, Şılamlu, Reşidiye, Şirin han, Selamiye, Olalı, Uçuşlu, Kerkük’te ise Ceddu, Telafer de ise bir nadir, çökçelu, Murat oğlu, Muradiye, Bayat abağı, Bacvanlu, Bacvan, baç alan, Diyala de ise. Kara ulus ilçesi kara boğa köyü ve tatarlar da bayattır.

Salihı oymağına gelince Cemil çocuklarından olarak, Türkiye, Kerkük, Musul Diyala da beş köy vardır, Salihli olarak Yağmur, Tatatrlu, habeb, Tatar, ve beş kola ayrılmaktadır, Yuva, Bekdıli, Görünür, Mavulu ayrıca Telafer de bulunmaktadır.

Ayrıca Türkiye’de bir kaç Salihi ilçe, köyü bululmaktadır.

Sarılı oymağı ise, Sarılı Erbil, Musul, Kerkük’te Kakayı- Kakai onlardan bir parçadır, ayrıca Sarılı Türk oymağı Türkiye ve Azerbaycan da bulunmaktadır, Hıdır, Verdek, Şebek, Kara tepede yaşamaktadırlar.

Bağdat’ta ise çok sayıda Türk oymakları, Aileleri, boyları yaşamaktadır, bunlardan Yağcı, İzmirli, Urfalı, Betül, Urfa evi, Rızalı, Erzurumlu, Tokatlı, Çadırlı, Defterdar, Kelamcı, Kazancı, Paçacı, Kaymakçı, Eczaneci, Sabuncu, Arzuhalci, Silahtar, Karakollu, Bayraktar, Alemdar,

Haydarı, Şehli, Deveci, Muratlı, Özbekli, Çelebi,

Arabacı., Bayatı Zühayri,


Musul da ise Deveci, Sabuncu, Katırcı, Acemler, Ara bağlar, Irak’ı Musullu Mislavu, Sıvamı, Seyitler, Topçu, Silahtar, Özbekler, Alemdar. Kocalı, Terzi

Kerkük’te ise Iraklı, Tokatlı, Cebbarlı Talabani, Demirci, Avcı, Bayraktar, Bayatı, Nohutçu, Tikriti, Azavi, (Oğuz), Neftçi, Hürmüzlü, Halıdı, Bal yemez, Hıristiyan Türkmenleri oymakları, ise Kaleli,Kere betitler Hindiler, Kıldanı, Şamnas, İshak, Mesih, Cico. Hürmüz gibi.

Tanılan Türkmen oymaklarından, Bektaşi, Kadiri, Nakışbandı, dini bir yola bağlı Koca Yakuplar, Kırdarlar, Bedriler, Azeri, Slavlar.

Irak devleti kurulmadan, önce bu topraklarda ilk millet olan Türkler, buraları kendi yurtları, toprakları olan anayurt seçerek, kalkınma, uygarlığı getirerek büyük atabeyler, devletler kurmuşlardır.

Türkler milattan 600–200 yıllarda ataları tarafından, kurmuşladır, Irak Türkleri akrabalık, oymak , boy , soy tarafından doğu Türkistan orta asıya, Azerbaycan, Kafkasya doğu Avrupa, Anadolu, Orta doğu ve Irak, İran, Suriye Türklerine dayanmaktadır.

Irak Türkleri çok önemli bir kültür, yüce tarih kaynağı olmakla, çağın en önemli uygarlığını, mimarlık, yüce Türkçülük tarihini yazmışlardır.

Tarihe dayanarak Sümerler Türk olmakla halada Telafer şehrinde binlerce sözler Sümer Türkçesinden günümüzde kullanılmaktadır.

Bunun yanında yüzlerce Türk boy, aile oymaklar Irak toprakları Türkmeneli ne dağılmışlardır.

Ayrıca Irak’lı Türklerin aile, boy, oymakları Türk dünyasının birçok yerinde olduğu gibi görünmektedir.

Irak Türkleri, bu topraklarda, büyük devletler kurmuşlardır, birçok tarih yazarları Irak Türklerinin, Bayat soyu oymaklarından, Boz oka bağlılığını söylemektedir.

Irak Türkleri çoğunluk, Bayat oymaklarından olarak, her dönemde değişik politikalara, acı zorlu durumlara düşmüşlerdir.

Irak Türkleri Türkmenelinin, her bir yerinde uzun çağlardan beri, devletler, Atabeyler Irak’ın kuzeyinde ve güneyinde, Orta kesiminde kurmuşlardır.

İster Amavi devleti, ister Abbasi 750 yılında, Irak Türkleri büyük önde olarak, Kut, Vasit şehirleri en büyük Türkmen şehirleri yerleşim merkezi olarak, birçok Türkmen oymakları bu bölgede Araplaşmışlardır.

Eskiden Vasit ve Basra, Samara, Hilla Türkmen şehirleri olarak tanınmıştır, Basra, Vasit, Bağdat, Samarra Irak Türklerinin, tarihte en büyük yoğunluk şehirleri olmuştur.

Irak Türkleri büyük güçlere sahip olarak, politika, devlet, idari alanında yetenekli Deyrezur, Kerkük, Erbil, Süleymaniye kapsayan bu bölgeler, onların yaşam oldukları illerindenmiş

1055 yılında Selçuk döneminde, Irak’a giren Tuğrul bey bu ülkenin Türk olduğunu görerek, tek görevi bu ülkeyi kurtarmıştır.

Böylece Türkmen Selçuklu, Türkmen devleti 1194- 1118 kurulmuştur 95 yıl hüküm sürmüştür, sonradan kuzey Irak’ta, Atabeyler kuruluşuyla, çok önem taşmaya başlamıştır.

Türkmen devletinin kuruluşu, Türkmen tarihi bakımından, Irak’ın kuzey, orta bölgelerinde, siyasi, kültürel, imar yapım, kalkınma, bilgi alanında, yününde önemli gelişmeler sağlamıştır.

Osmanlı Devleti ise bir Türkmen aşiretinden kurulan devlet olmakla, 1118- 1508 yıllarında kuzey Irak’ta, kurmuş oldukları devletler, Atabeyler şunlardır.

1-Irak Selçuklu devleti.

2-Atabey devleti, Musul Atabeyi

3-Erbil Atabeyi.

4-Kerkük Türkmen Kıpçak Atabeyi.

5-İlhanlı devleti.

6-Celayiri devleti.

7-Kara koyunlu devleti.

8-Ak koyunlu devleti.

9-Safavi devleti

10-Osmanlı devlet

Bu devletler Türkmen aşiret oymaklarından kurulmuştur ve uzun yıllar hüküm sürmüşlerdir.

Bunların yanında, sayıları çok olarak yerleşim alanları geniş büyük olan Bayat oymağı önde görünmektedir, Irak’ın her bir yerinde, Bayat oymakları dağılmıştır.

Günümüzde Irak’ın kuzey, güneyinde, doğusunda, batısında çoğunluk, Bağdat, Hilla, Ambar, Selahattin, Basra da bulunmaktadırlar.

Türkmen kimliklerini kurarak dillerinı savunarak, düzen kurmuşlardır, Irak’ın her bir yerinde oymakların benzerleri her bir yerde Türk dünyasında aynı oymak görünmektedir.

Bu oymaklardan örnek olarak Muratlı: Türkiye, Telafer, Tuzhurmatu, Tazehurmatu.

İlhanlar: Türkiye, Dakuk, Telafer, bir mahalle adı bulunmaktadır.

Sarılar: Telafer, Kerkük, Dakuk, Erbil.

Kasaplı: Telafer, Evgini, Mehelebiye, Şirin han, Reşidi ya

Neftçi: Türkiye, Kerkük, Mandallı, Hanekın, Azerbaycan.

Irak Türkleri topraklarına, devletlerine, yüce tarihlerine bağlanarak, doğru temiz vatandaş olmakla her türlü yönetimler tarafından, asimilasyon yıldırma, yok etme, işkenceye, baskıya uğrayarak, siyasi, ekonomik, varlıklarına, kimliklerine el koyarak, Irak topraklarından, onları koparmakla, her türlü kanlı katliamlara, soykırımlara maruz kalmışlardır.

Tüm baskılara rağmen, Irak Türkleri milli dava çapaları ile ayakta durarak, büyük bir millet olduklarını ispat etmişlerdir.

Irak başına gelen diktatörler, yönetimler Türkmen olan oymakları, kendi dillerinden, kökenlerinden vazgeçmelerini, Arap oymakları olduklarını, zorla yazdırmışlardır. Zorla Arap oymaklarına yazılan Türkmenler, bir bölümü kendi Türk kimliklerine dönerek, diktatörlük dönemini yok ederek, kendi oymaklarına

bağlı olarak, yerlerini, topraklarını benliklerini kurumalıdırlar.

Irak Türkleri, Oğuz boylarından olarak Türkmen Bayat Aşiret, oymaklarından, öne gelmektedirler, Bayat oymakları Selçuklular döneminden, Irak’a yerleşmişlerdir.

Bayat oymakları, Anadolu, Azerbaycan, Irak Suriye, İran Filetsin de birçok Türk dünyasında izleri bulunmaktadır. Bayat oymaklarına bağlı olan, Irak Bayat makamı, birde Azerbaycan Türk Cumhuriyetinde cinaslı olan Kerkük hoyratlarına, Bayatılar söylenmektedir.

Bayat oymakları, Oğuz Türkmen boyları, 24 bölüme ayrılmakla, bir boyu bayat oymaklarıdır. Buda Oğuz hanın oğullarının, Gün han adlı oğlunun oğlu Bayat (Boz Ok) boylarındandır.

Kaynakça: Kaşgarlı Mahmut (Divan Lügat Türk) 1916 İstanbul Bayat devlet sahibi ve İzzet Saltanat sahibi kutsal İlah El Kamus El Türkî El Cedit Türk dil kurumu baskısı Ankara 1959, Faruk Sümer Oğuzlar Ve Türkmenler, Bayatlar Hazar denizine uzanan Türk İmparatorluğun kuruluşlarında büyük roller oynamışlardır.

Irak’ta olan Bayatlılar on üç oymağı olarak, her oymakta gruplara, bölümlere ayrılmıştır. .Bayatılar Osmanlı ordusu yanında olarak, İngiliz gücüne karşı durarak, direniş hareketine katılmışlardır.

Irak tarihçisi Abbas El Azavi kitabında, Bayatılar en eski Türkmen


oymaklarından olarak, önce Vasit şehrinde yaşayarak, sonradan çok sayıda Bayatılar Türkmen şehri Kerkük’e yerleşmişlerdir.

Başka bölgelere de yerleşen Bayat oymaklarının ortalarına Arap oymakları karışmıştır.

Bayatılar Moğol’dan çağlar önceleri Irak’a yerleşmişlerdir.

Irak’ta yaşayan Türkmen Bayat oymakları, eskiden El Ambar şehrine bağlı Kaim El Cabiriye bölgesine yerleşerek, bunlardan bir bölümleri Halis, Bağdat, Hilla, Kut, Hadise, Mendili, Dura, Kubbeyse, Musul, Emirli ve Süleyman Bek, ayrıca Irak’ın her yerlerine güneyine dağılmışlardır.

El Emiri Bayat boyuna bağlı olanlar, Nisan, Diyala, Babil, Hilla şehirlerine geniş yer almışlardır.

Ayrıca Kızlarbat, Şahreban, Mendili, Zırbatıya, Bedre Cesam, Kazaniya, Kenan, Mensurıya, Adana köy, Hanekın, Kifri, Karatepe, Hadise, Tuzhurmatu, Altunköprü, Kara naz ve birçok yerlere değilmiştir.

Irak’ta Bayat boyu oymaklarından tanılan, önemli yerlerde çalışan, Türkmen aileleri ön kazanmışlardır, bunlardan Hayat Terzi ailesi, Haydarı, Kene, ailesi, Şehli yoğun bir biçimde Bayatılar Tuzhurmatu ile Karatepe, Kerkük, Hilla, Bağdat ve güneyde görünmektedirler. Bunların yanında birçok bayatılar bu Türkmen bölgelerine dağılmışlardır.

1- Yukarı Alı Saray.

2- Aşağı Alı Saray.

3- Sandıç.

4- Abbul.

5-Küçük Dombalan dere.

6- Büyük Dombalan dere.

7- Yeşil Tepe.

8- Amirli.

9- Bastamlı.

10- Karanaz.


12- Çardaklı.

13- Üçtepe.

14- Süleyman Bek.

15- Al Yağmur.

16- Reşidiye.

17- Bir Avcılı.

18- Albu Hasan.

19- Albu Hüseyin.

20- Ruveyzet.

Bayat Aşiretleri

Bastamlı ilçesinde:

1- Allı Ballılar.

2- Kara koyunlar.

3- Mahmutlar.

4- Celevliler.

5- İzzeddinliler.

Karanaz Bayat kollarından olmakla çoğunlukları Musul, Kerkük’e yerleşmişlerdir.

Ve Karanaz adında tanınan bir Türkmen köyü Tuzhurmatu ilçesine bağlıdır.

Bayatlılar ayrıca Biravcılı köyünü kurarak bir bölüm bu köyün halkı İran Azerbaycan’ına göç etmişlerdir.

Dakuk yakınında Lasın köyüne yerleşmişlerdir, bir bölüm Biravcılar Bağdat’ta bulunmaktadırlar, bir bölümü de Keçikıran, Pir Ahmet, Kalacığ’a köyünde bulunmaktadırlar.

Biravcılı de tanınan Türkmen ailelerinden, Kargabegler, Hilavlılar ve İsmailliler.

Biravcılı ye yakın Dombalan Degirmani, Dombalan deresi, Kazım Tepesi, Anaç Ark, Bulker, Hasa darlı, Fars Begli, Abdullu, Alı Musalı, Zenkllu, Kalaylı, Ketilli, Sayaldı, sayatlı, İsmail Bekli, Elbu Abbo, Elbu Necim, Elbu Hüseyin, Elbu Hasan.

Bir bölüm Bayat oymağı, Tuzhurmatu ilçesine bağlı, Amirli böceğinde yaşamaktadırlar bunlardan Bekler, Abuşli, Kâhyalılar, Zerbelli, Keremli, Ayışlı, Bakdıli, Zeynelli.

Muratlı oymağı: büyük Bayat oymağının, bir parçası olarak, Irak’ın her bir yerine dağılmıştır, önceden Kâhyalar olan adları, bugün Tazehurmatu da yaşayan Türkiye Çoruma bağlı, birkaç Türkmen köyüdür ve Türkiye’nin birkaç şehrine bağlı Muratlı köyü Türkmen olarak, bulunmaktadır.

Muratlı ye bağlı olan oymaklarsa, Kalaylı, Deli Veli, Kuşçular ise Bayat oymaklarının bir kolu olarak tanınmaktadır.

Kuşçular önce Semere şehrinde yaşayarak, günümüzde Tuzhurmatu, Kifri, Karatepe, Yengice, Türkiye, Gaziantep, Diyarbakır, Azerbaycan, Özbekistan da yaşamaktadırlar.

Kuşçular Türkmen davasına yakın olarak, Türkçülüğü savunmaktandılar, aynı zamanda, Kuşçular Çemençal, Sandıç, Büyük Kuşçu, küçük kuşçu köylerinde yaşamaktadırlar. Bir bölüm Kuşçular Musul Türkmen köylerinde kimliklerini kurmaktadırlar.

Tanınan Bayat oymaklarından, Şah seven, (Şah suvar) burada İsmail Safavini kastetmektedir.

Bayat oymaklarından, Bir avcılı ve Kelevent, Pir Ahmet (Ali Nasır- Elbu Halit) Kelevent Tuzhurmatu Kokes köyünde yaşamaktadırlar ve üç kola ayrılırlar Kuşkavan, Albu Haydar, Elbu Can ve bu oymaklara ayrılmaktadır, Ruveyzet, Çayır, Kamber Ağa, Asaflı, Saraylı, İlhanlı, Tataran, ve bir bölüm Azerbaycan, göç ederek Tuzhurmatu ilçesine yerleşmişlerdir.

Ayrıca Saraylı, Telafer ilçesinde büyük bölümü bulunmaktadır, ayni zamanda bir mahalle adıdır.

Bayat, Saraylı çoğunluğu olan, Karatepe görünmektedir, büyük Türkmen yazarı Mustafa Cevat Karatepe saraylı olduğu bellidir.

Gulamlı Derviş Alı Tuzhurmatu ilçesindendir, Salahattin, Tuzhurmatu ve Amirlide yaşayan oymaklardan, Kaliliye, Kertiliye, Kahalar, Zorbekiye bulunmaktadır.

Musul, Neyneva, Telafer de olan aşiret oymaklar ise Amirli, Selamiye köyü, Molla ağabeydin oymağı, El Hasan oymağı Şelal oymağı, Meyase oymağı, El Cebre oymağı, Mehelebiye, Telafer, Karanaz, Tuzhurmatu, Asaf Tuzhurmatu, Besat Telafer köyleri, Karayatağ Musul Hamdaniya Musul, Selamiye, Şenif, Şerihan,(şirin han) Tez Harap, Yarımca, Ebzah, Karakuş, Hamdaniye de hep Bayat oymaklarındandır.

Derzi oymağı: Bayatlı olarak, kuzey orta Kadı köy, Kaziye, Hadba, Endülüs ve Sakafa semtinde yaşamaktadırlar. ayrıca Hamdaniya ilçesine bağlı bu köylerde, Bayat oymaklarının bu kolları bulunmaktadır, Molla ağabeydin, Hasan Oğulları, Elbu İbrahim, Hallu Oğulları, Elbu Hallu, Ayrıca Şebek Türkmen köylerinde yaşamaktadırlar.

Meyase oymağı: Kakaşe, Karayatağ, Selami’ye de bulunmaktadır.

Musul da yaşamak üzere iki kola ayrılmışlardır bunlardan Mustafalar, Ahmetliler.

Bayatlılar: büyük aşiret olarak

Kara Yatak köyünde

Selamiye, Amirli, Şebek ve Arafatlılar bayattılar ayrıca Bayatlılar Musul, Sincar Meydan kolu, Sibane’ye Afgani, Bul tepe, Buhur, Kırmızı Arfi, Elmıstah, Şeh İbrahim, Alhamra, Termi, Kıbık,Tel Gazu, Haraib Cemaş, Cuma, Mal Viran..

Musul da Nebi Yunus, Faysaliye, Mensur, Kabak tepe, Kaziye, Reşidiye, Şerihan, Kara koyunlu, Karayatağ, Selamiye, Yarımca, Kızırahre, Tez Harab, Babnit, Bab Niyet, Arabçiye, Gökçeli, Toprak Ziyaret, Hazne tepe, Keberli, Zehre Hatun, Tercile, Karatepe, Orta Harab Cenci, Şakuli, Seyitler, Bahamze, Şebek gibi köylerde bulunmaktadırlar.

Kotalılar oymağı.

Yasinler: Kara koyunlu köyünde yaşamaktadır.

Şemam Oymağı: Amirli, Reşidiye de, Arafat oymağı Selami’ye, Mavili oymağı Reşidiye, Abdeli, Deveci oymağı Telafer, Musul.

Nakib oymağı: Samera, Türkiye, Kerkük, Erbil, Bağdat

Aferi oymağı: Telafer

Albu devle, al Abuş, al Vahap, Abdullah, al Fahu ve al Türkî Musul Türkmen oymaklarındandır.

Telafer ilçesi ise Musul şehrine bağlı olarak 70 km kuzey batısındadır. Telafer tarih öncesi orta taş devrine dayanarak kuruluşu Türkmenler hicri 8 yüz yıllarında buraya yerleşmişlerdir. 1917 tarihinde ilçe olmuştur, Telafer Türkmenleri İngilizlere karşı 1920 de kaç, kaç ayaklanmada büyük kahramanca savaşmışlardır ve 1918 yılında İngiliz tarafından işgal olmuştur, bu ilçeden başlayan İngilizlere karşı devrim, sonradan güneye ve Irak’ın birçok yerine dağılmıştır.

Telafer uzun yıllardan Türkmen bölgesidir, Selçuklu toprakları miladı 12 yüz yılda Atabey devleti, 13 yüz İlhanlı devleti, 14 yüz yıllarında Celayiri devletine katılmıştır.

Ayrıca Telafer şehri 2004- 2007 tarihlerinde Kürtler ve Amerika

İşgalcisi tarafından büyük katliam yaşanmıştır.

(Edmon Kürt Türk 1957) Rezzak İsa Muhtar, ( Muhtar Coğrafiyet el Irak Bağdat 1922).

Tarihçi Abdulrazzak El Hasanı El Irak kadimen, ve Hadisen Bağdat 1982 görüşüne göre, Telafer Türkmenleri, Moğol Taymurlenk, miladı 1639 Sultan Murat askerine katılmıştır.

(Kahtan Abboş, Simon Lodik El Rafidan kitabında)

Telafarli Türkmenler Ak koyunlu, Kara koyunlu oldukları yanında tanınmış bu aşiret oymaklara ayrılmaktadırlar.

Himmetli, İlhanlı beyli İlhanlı, Ali Develi, Nadirli, Babalar(Mavili), Bekler, Çeyizli Ferhatlılar, Saraylılar, Habaylı, Harbo, Demirciler, Kasaplar, Mavili, Birnadarlılar, Mavili Alay Beyli, Acemli, Şehvani (El-Muhallebiye Bucağı) Allah Verdi,

Ayvazlı, El- Beyan, Bezeli, Seyitler, Çelebi, Çolak, Zelha, Gergeri, Naccar, Himmetli, Efendi, Hanlılar, Kara koyunlu, Hafız Evi, Selbi, Kurutlu, kabaklı, Acanlı, Caferli Deccali, Gasanlı, Hamoli, Cedu, Cafer, Bakkal, Hebişli, Babalı, Cerrah, Faris, İlikli, Varkalı, Baba, Kenne, Al Halef, Alzzo ve kasaplara ayrılır Zülfikar, Şeyh Selbi, Ciri Ayaşil. Değirmenci,

Ayrıca Telafer, Afgani Musul bu Türkmen aşiretleri tanınmaktadırlar.

Bunlardan Aba Altın, Uzeyır, Al Şerva, Al Sultan, Halay Bey, Al Amurac, Hamule, Halay Bey, Musullu, Al Süleyman, Çolak, Zeynelabdin, El Hiniş, Abdullah, Zelha, Azmi, Zellu.

Çelebi oymağı, Çolak oymağı.

Mavalı oymağının, bir kolu olarak, Kara koyunlu, Muhallebiye, Reşidiyede bulunmaktadır 1411- 1470 yıllarında hüküm sürmüşlerdir, Kara koyunlu devletini kurmuşlardır.

Muhammed Yunus Abdullah El Seyit Vahap El Saiğ’ın Tarih El Musul kitabına göre, Musul. Reşidiye, Selami’ye Telaferin çoğunluğu Kara koyunludur ayrıca kara koyunlu Kubbe, Kazıya, Şirin han köyünde bulunmaktadır.

Kaplan oymağı: Bağdat Telafer Türkiye, Suriye.

Kasaplar: Afgani Şeh İbrahim.

Neftçi oymağı Kerkük, Mendili, Hanekın.

Alay Beyi Muhallebiye, Telafer.

Ferhatlar: Telafer ve bu kollara ayrılır Yunuslu, Hasanlı, Ferhatlı, Vahaplı, Yasinli, Yetimli, Bekirli, Asili, Berkli, Hudoli,

Çobanlı oymağı Türkiye,

Kerkük, Telafer.

Ali han beyi oymağı: Telafer

Diyarbakır, Kahramanmaraş, Bağdat,

Al Şiş oymağı: Telafer, Bağdat, Musul.

Davutlu oymağı: Telafer, Tataristan, Tuzhurmatu.

Beygat: El Fars, El Hamdan, Musul, Kerkük, Tikrit Selahattin

Ahmetli, Davudiye Süleymaniye,

Himmetli oymağı: Telafer, Hasan Köy.

Hayiş, İlyas, Abbaş, Azsam, Şeze, Acem, Şeru, Telafer oymakları

Bayraktar oymağı:

Kerkük, Bağdat, Musul, Türkiye

Zikar, Orta Fırat, Basra, Korna. Telafer ve Beni Malik bayraktar Türkmen oymağındandır.

Mavililer oymağı :Mavili Şii Bektaşi dır Musul,

Selami’ye, Anbar, Hadise Telafer de bulunmaktadır.

Kaplan, Kareliler oymağından bir koldur.

Sârili, Saruli oymağı: Musul, Türkiye, Erbil Selami’ye, Anbar, Hadise.

Kaplan, Karalılar oymağı: Anbar, Telafer, Musul, Selami’ye.

Sâriliye oymağı: El-Güveyr bucağı yukarı Zab, Musul, Erbil

Tel leben, Bisatlı, Kibirli ve Harabe Sultan buna dair tarihçi Abbas El Azzavi sarılının bir Türkmen oymağını olduğunu

aşair El Irak kitabında göstermektedir.

14 yüz yılında Şehrezur, Erbil hüküm sürmüştür.

Türkmen Sârili oymağı: Derbent, Sârili, Verdek, Tel El Leben,

Karakuş, Hamdaniya, Safiye, Matrat, Sârili, Fethava, Kelek Yasin Ağa, Zenkllu, Tel Hait, Kenz Han, Telhamit, Haraba Sultan, Zehra Hatun. Ayrıca Sarılı bugün Türkmen Kakaiyeden bir grup sayılarak Kara koyunlu oymağının kollarındandır.

Dedeler: Kakaiye Erbil, Musul, Hanekın ve Kerkük’ün bir köyüdür Ak Koyunluya bağlıdır.

(Tufan Gündüz Anadolu Aşiretleri Ankara 1970 ve Mevsuat El Aşair El Irak’ı ye ).

Çoğunluk bir bölüm Türkmen oymakları Azerbaycan, Hazardan gelmişlerdir.

Bender oymağı : (Bender Ali, Azerbaycan, Şeh İsmail Safavi ).

Çayır oymağı: Irak – Azerbaycan, Tuzhurmatu, Şeyh Çayır Kanber bağlıdırlar.

Kara Ulus oymağı: Hamrin dağı Mendili, Hanekın, Kerkük, Telafer, Musul, Türkiye’nin birçok yerlerinde Neftçi Kara Ulustan bir parçadır Tatar Moğol’durlar, Kara Ulustan ayrılan kollarsa Cermo, Silel, Havasiye, Yetkoker, Kıbrat, Abbas ve Azzavi.

Asaflı oymağı: büyük Bayatlı aşiretidir Azerbaycan, Tuzhurmatu, Süleyman bek, Erbil yaşamaktadır.

Musevi oymağı: Tuzhurmatu, Telafer Bağdat, kolları Seyitler Rıza, Seyit Nazım, Muhammed,

Seyit Hasan oymağıdır.

Defe oymağı: Tuzhurmatu ilçesinde yaşarlar kolları ise Közle diye tanınarak Hilla ve Kufe de bulunmaktadırlar.

Vandavi, Vandayı oymağı: Kifri, Diyala, Hodeli diye tanınarak Türkiye’den buraya yerleşmişlerdir.

Gulamlılar oymağı: Tuzhurmatu, Hanekın, İran.


oymağı: Erbil, Tuzhurmatu, Telafer, Türkiye.

Şınavlılar oymağı: Tuzhurmatu, Tazehurmatu.

Kulaksızlar oymağı: Tazehurmatu.

Maruflar oymağı: Tuzhurmatu.

Köremusalılaroymağı: Tuzhurmatu.

Görem oymağı: Tuzhurmatu.

Demirciler oymağı: Tuzhurmatu, Tazehurmatu, Kerkük, Erbil, Dakuk, Türkiye.

Ağalar oymağı: Tuzhurmatu, Bağdat, Altınköprü, Azerbaycan.

El Celili oymağı: Dakuk, Musul, Bağdat.

Kahya oymağı: Musul, Kerkük, Dakuk, Tuzhurmatu, Tisin, Kahya İlhanlı ve Demirci koluna ayrılmaktadır.

İlhanlı oymağı: 656 hicri Irak’ta hüküm sürmüşlerdir.

Efendi ailesi: Bağdat, Karatepe, Kerkük, Musul, Erbil.

Şeyhler oymağı: Dakuk, Kerkük, Bağdat’ta Şehli söylenmektedir ve bu kollara ayrılmaktadır.

Baba Hasan oymağı

Şeyh Sofi oymağı

Şeyh Ahmet oymağı

Şeyh Mahmut oymağı.

Karakol oymağı: Kara ğol 1258 miladi Irak Bağdat’ta yerleşmişlerdir, Vasit, Kut, Aziziye ilçesi EL Mahmudiye, El Rufai, Zikar vilayeti, El Nasır böceği, El Kasır, El Aziziye, El Yusufiye, Abu garip, El Diyuni, Karmet Ali, El Havice, Divaniye,

ayrıca bugün Kerkük’te yaşamaktadırlar, Bayat oymağından sonra ikinci büyük Türkmen oymağı sayılmaktadırlar.

Tartan oymağı: 656 Irak’a yerleşmişlerdir, Hamrin El Uzaym Koke Can Aşağı Ali Saray, Kara tepe, Ayın Leyla ve Telafer, Bağdat’ta yaşamaktadırlar. Ve Tatran adında bir mahalle ve bir Cami bulunmaktadır.

Ayrıca Tatran bu kollara ayrılmaktadır.

Albu Yunus: Uzaym bucağı Gökcan köyünde yaşıyorlar.

Hotliye oymağı: Uzaym bucağı Ayn Leyla köyünde yerleşmişlerdir.

Elbu Yasin oymağı: Karatepe, Dakuk.

El Umeyşat oymağı: Karatepe Aşağı Ali Saray köyündedirler.

El Beygat ( Beyler) oymağı: Karatepe Aşağı Ali Saray köyünde, Tikrit Selahattin şehri yaşıyorlar.

Çoban oymağı: Beylik kuran Türkmen oymağı olarak, Bartılla, Başika, Hazne tepe, Kibirli, Küçük Bende, Büyük Bende ve Karatepe, bir bölüm kolları Neyneva, Musul Dicle ırmağı yakasına yerleşmişlerdir, ayrıca Harabe, büyük Dokun, Konzed köyleri ile Kerkük, Türkiye, Azerbaycan yaşamaktadırlar.

Salihı oymağı:

Kerkük, Musul, Türkiye,

Selahattin, Erbil, Diyala, Süleymaniye, Kızlarbat, Kifri, Salih bey köyü Suriye de büyük Türkmen oymağı olarak yerleşmişlerdir.

Haseki oymağı:

Tuzhurmatu, Kerkük, Türkiye, Suriye yaşayarak, şu kollara ayrılmışlardır.





Bacalan oymağı:

Bac, vergi alan demektir Musul, Ömer Kan, Toprak Ziyaret, Tel Yakup, Bişbita ile bu kollara ayrılmaktadırlar.

Kazanlı, Dar hurma, Cevar Kelav, Hazravend, Heyvanlı, Hacılar

( kır kaleye bağlı ilçe adı ) Şirevend, Kalavun, Karıbe, Van, Bacalan ile Şebek dilleri Türkçe olarak hiçbir ayrım aralarında yoktur.

Cizani oymağı: Kut, Vasit, Aziziye, Bedre Cesam.

Ağa oymağı: Altunköprü, Kut, Vasit, Bedre Cesam, İran, Türkiye, Azerbaycan, Tuzhurmatu.

Halidi oymağı: Kut, Vasit, Kerkük, Aziziye, Yahyava, Bağdat.

Türk Yezidiye:

Sincar, Telafer.

Tokmaklı, Ocuşlu oymağı:

Türk alan köyü, Musul, Yengice, Kerkük’e bağlı köyler.

Türkmen Şebek oymakları:

50 köyden fazla olarak 90 bine nüfusları bulunarak 447 yılında Irak’a yerleşmişlerdir, bugün Musul köylerinde Iran, Türkiye’de Kızıl başlarla tanınmıştır.

Şebekler çoğunluk bu Türkmen köylerde yaşamaktadır.

Abbasi’ye, Arpacı, Ali Bek, Babı Niyet, Basahre, Başika, Bavize,

Bazvaya, Tadın Baybuğ, Besan, Bılavat, Besteli, Cinci, Celevhan, Dervişler, Fazıliye, Gökçeli, Arap Sultan, Hazne Bent, Hazne Tepe, Karaşor, Hızır İlyas, Karatepe Şebek, Karakoyun, Kazı Köy, Karayatağ, Kehriz, Kibarlı, Tilyare, Kör Gariban, Tercile, Minare Şebek, Tez Harab, Topzava, Meşrefe, Toprak Ziyaret, Yarımca, Ömer Kan, Ömer Kapçı, Yengi Bisatlı, Seyitler, Selamiye, Şemsiyat, Şirin Han, Yunus Peygamber, Şeyh Emir, Zehra Hatun.

Birçok bölüm Türkmen Şebekler Bacuvan(Bacvan) Bac – Alan köylerinde dilleri Türkçe olarak yaşamaktadırlar. Bunlardan Topzava Şebek, Karaşor, Tercile, Bir Hillan, Ciryohan, Telamud, Bilvat Kehriz, Orta Harab, Cedide Bisatlı, Tel Akub, Yarımca, Ömer Kan, Allık, Cinci, Tilyare.

Türkmen Şebekler ayrıca, bu köylerde bulunmaktadırlar.

Arapçı, Selamiye, Çökçeli, Yarımca, Kara Yatağ, Büyük Bende, Ömer kaycı, Zehra Hatun, Cinci, Küçük Bende, Kaziye, Karakoyunlu, Ulya, Büyük Bisatlı, Küçük Bisatlı, Tahrava, Baybuğ, Orta Harab, Şerihan, Yabnit, Hızır Köy, Abbasiye.

Şebekler Saddam döneminde Herir, Şaklava, Bezyan kamplarında yerleşmişlerdir.

Türkmen boyları oymakları büyük ırkları

In milletlerin

içine alarak 24 boya dağılmaktadırlar

bunlardan biri Alevi, ve Kürtlerdir

Irak’ta bir bölüm Türkmen Aile, Boylarının, Aşiret oymaklarının adları yoğunluğu ve dağıtımı:

1- Accanalı: Telafer

2- Acem Evi: Altunköprü, Tisin, Kerkük, İran

3-Acemler: Kerkük, Telafer, Kifri.

4- Acemli: Telafer, Altunköprü

5- Afgani: Beşir, Efğini köyü Kerkük, Afganistan Türkmenleri

6- Ağa, Ağalar: Altunköprü, Tuzhurmatu, Kerkük, Tazehurmatu, Kifri. Erbil, Hanekın, Tebriz, Azerbaycan, Kut, Vasit, Bedre Cesam, Colan

7- Ağalar Evi: Tisin, Kerkük, Altunköprü, Erbil, Telafer.

8- Ağvan Evi: Tisin, Kerkük, Şemsiyat, Musul.

9-Aksu: Tuzhurmatu, Türkiye

10- Alemdar: Kerkük, Mısır, Bağdat, Telafer, Süleymaniye, Selamiye, Şenif.

11-İlhan beyi: Diyarbakır, Kahramanmaraş, Telafer.

12- Ali dolu: Telafer.

13- Ali Besli: Yengice, Kasadarlı.

14- Harbo: Musul.

15- Allah Verdi: Kerkük, Telafer, Erbil, Türkiye, Azerbaycan.

16- Allah Evi: Beşir.

17- Allah Evli: Kerkük, Beşir, Telafer.

18- Allı Ballı: Bastamlı, Kerkük, Kasadarlı.

19- Avcı, Avcılar: Kerkük, Erbil, Bağdat, Çardaklı, Altunköprü, Yengice. Türkiye.

20- İvazlı, Eyvaz: Erbil, Türkiye, Azerbaycan, Telafer.

21- Altuncu: Bağdat, Erbil, Kerkük Musul.

22- Helvacı: Kerkük, Erbil. Musul

23- Alvaçı: Kerkük, Bağdat, Diyala, Musul, Erbil.

24- Amirli: Tuzhurmatu, Kümbetler, Kerkük, Türkiye Emir dağı, Amirli köyü.

25-Ara bağlar: Kerkük.

26- Arafat Evi: Selamiye, Filistin, Colan, Musul,

27- Arsalan: Kerkük, Türkalan. Cinin, Filistin

28- Aslanılar: Kasadarlı köyü.

29-Aslan Evi: Kerkük, Tuzhurmatu.

30- Aslan, Aslana: Altunköprü.

31- Asrı: Kerkük.

32-Asaf evi: Yarımca, Musul, Tuzhurmatu.

34- Asaflı, Asaf: Erbil, Kerkük, Tuzhurmatu. Suriye, Colan, Lübnan Türkmenleri.

35- Aşurlu: Tisin, Yengice, Tuzhurmatu.

36- Atar: Altunköprü, Kerkük.

37-Basas: Baş oğullar, Musul, Telafer.

38-Kuşçu: Kuşçu köyü, Kerkük.

39- Albu Gammaz: Tuzhurmatu köyü.

40- İlancıya: Tuzhurmatu ilçesine bağlı Türkmen köyü.

41- Dere Gezenli: Tazehurmatu, Kerkük, Vasit Aziziye.

42- Derzi başı, Terzi başı: Kerkük, Erbil, Bağdat, Musul.

43- Derziler: Kerkük, Erbil. Bağdat, Musul.

44- Terziler: Yengice, Tuzhurmatu.

45-Dilber: İran Tebriz, Altunköprü, Azerbaycan.

46- Dizdar: Kerkük.

47- Doğramacı: Erbil, Kerkük, Türkiye.

48-Dağarlı: Biravcılı, Yengice, Tuzhurmatu.

49- Dubalar: Amirli, Tuzhurmatu, Kerkük.

50- Davar Abahanlar: Telafer, Türkiye.

51- Davara Bakanlar: Telafer, Kara Naz.

52- Ekmekçi: Kerkük, Erbil, Altunköprü, Bağdat, Musul.

53-Azizler: Aziziye, Vasit, Altunköprü.

54- Fena devindiler: Karatepe, Kifri, Karanaz, Kerkük.

55- Felek Evi: Telafer.

56- Kerebet: Altunköprü, Kerkük Kale Hıristiyanları Türkmenler.

57- Gedik: Kerkük, Türkiye.

58-Kilci: Kerkük.

59-Gülhan: Kerkük, Altunköprü.

60- Gülşan Evi: Tisin.

61-Günyacı: Kerkük, Erbil. Bağdat.

62-Kenne: Telafer.

63- Güdeli: Telafer, Karatepe, Kifri

64- Gulamlı: Tuzhurmatu.

65- Hacı Adham: Kızlarbat, Hanekın.

66- Hac Hayavı: Altunköprü.

67- Hacuralı: Telafer.

68- Gafar: Erbil, Kerkük.

69- Hamamcı: Erbil, Kerkük, Altunköprü, Tuzhurmatu.

70- Han Ağası: Kerkük.

71- Hancı: Kerkük, Erbil.

72- Hanımlı: Telafer.

73- Habendelı: Tuzhurmatu.

74- Hasan Zada: Kerkük.

75- Han Zad: Altunköprü.

76- Hayatlı: Tuzhurmatu.

77- Hayatlar: Erbil.

78- Hayu: Telafer.

79-Hacu Evi: Telafer.

80- Helvacı: Kerkük, Erbil.

81- Hencerçı: Kerkük, Erbil, Bağdat, Musul

82- Hesne, Hüsne, Evi: Tisin, Kerkük.

83- Hıdır Evi: Musul,

Telafer, Şirin han

84-Himmet, Himmetli: Telafer.

85- Hindiler: Kerkük Türkmen Kale Hıristiyan Türkmenler

86- Babalar: (Mavulu) Telafer, Tisin, Kerkük.

87- Bacalan: Süleymaniye, Şebek Köyleri, Tuzhurmatu Türkiye.

88- Bakkal: Altunköprü, Erbil. Türkiye. Azerbaycan.

89- Balıkçı: Altunköprü, Türkiye.

90- Bal Yemez: Altunköprü, Kerkük, Türkiye, Azerbaycan.

91- Başı Beyaz: Kerkük.

92-Başı Kesük: Tuzhurmatu.

93- Bayat Evi: Bayat köyleri, Şenif, Kara Yatağ ayrıca Irak’ın tüm yerinde Bayat oymakları bulunmaktadır.

94- Abası: Şirin Han, Yarımca, Zaho ve tüm Musul Köylerinde bulunmaktadır.

95-Bayraktar: Altunköprü, Kerkük, Tuzhurmatu, Bağdat, Musul, Türkiye, Urdun, Mısır

96- Bazvay, Bazvan Evi: Şirin Han, Musul.

97- Bekler: Altunköprü, Kerkük, Erbil, Tuzhurmatu, Telafer, Çardağlı, Yaycı.

98- Behluller, Behlul: Altunköprü.

99- Bektaşiler: Türkiye, Tazehurmatu, Musul, Telafer, Tuzhurmatu, Şebekler.

100- Bellevler, Kelav: Tuzhurmatu.

101- Bendeler: Kerkük, Tuzhurmatu, Altunköprü.

102- Benna: Erbil, Kerkük.

103-Bederlı: Tuzhurmatu.

104- Berber: Kerkük, Erbil, Tuzhurmatu, Bağdat, Türkiye, Musul.

105- Berberli: Yengice.

106- Bezirgân: Kerkük, Erbil, Altunköprü, Kifri, Bağdat.

107- Bezzaz: Erbil.

108- Bezeli: Erbil.

109- Birader: Kerkük.

110- Bir Avcı: Şah Seven, Yengice.

111- Boyacı, Boyacı: Tazehurmatu, Kerkük.

112- Bülbüller: Kümbetler, Kerkük.

113- Cambaz: Kerkük, Erbil.

114- Caberi: Kerkük, Süleymaniye, Ağcalar köyü.

115- Cebelli: Telafer.

116-Cici Evi: Şirin Han, Musul.

117- Cercis Evi: Musul. Yunus Peygamber

118- Cedu: Musul. Kerkük.

119- Celali: Kerkük.

120- Celbeci: Kerkük.

121- Celevli: Bastamlı.

122- Cemşit Evi: Karakoyunlu, Musul.

123- Cömert: Kerkük.

124-Gülhanci, Göl hancı: Kerkük, Erbil.

125-Gülheler: Türkalan, Kerkük, Erbil.

126- Çadırcı: Bağdat, Kerkük, Türkiye

127- Çadırcı Evi: Musul, Kerkük.

128- Çakmakçı: Bağdat, Erbil, Musul, Kerkük.

129- Çamurcu: Kerkük, Yayçi köyü.

130- Çamurcular: Yaycı köyü, Kerkük.

131- Çavuşlu, Çavuşlar: Erbil, Türkalan, Yaycı, Türkiye.

132- Çayırlı: Tuzhurmatu.

133- Şaşanlar: Kerkük, Erbil

134- Çaçanlar: Havice, Kerkük, Bağdat, Çaçanistan.

135- Çelebi, Çelebiler.

136- Erbil, Kerkük, Hanekın, Kifri, Bağdat, Musul, Telafer. Samera.

137- Canbaz: Kerkük, Erbil, Altunköprü.

138- Cibişli: Telafer.

139- Çinici: Kerkük, Erbil.

140- Çok Bilenler: Kerkük, Altunköprü.

141- Çolak, Çolaklı: Telafer.

142- Çömeler: Tuzhurmatu.

143- Çuhacı: Kerkük, Erbil, Tuzhurmatu.

144- Davutlu, Davuda: Kerkük, Süleymaniye. Telafer.

145-Davulcu: Karatepe, Kifri, Kerkük, Erbil, Türkiye.

146: Dabağ: Kerkük, Kifri, Erbil.

147- Dede, Dedeler: Kifri, Kerkük, Kakai köyü, Altunköprü de ise babaya söylenir.

148: Dedeler Evi: Kifri.

149- Defalar: Tuzhurmatu.

150- Değirmenci: Kerkük, Ömer Mandan, Tuzhurmatu, Yarımca.

151- Deli Batu: Türkmen Kale Hıristiyan, Kerkük, Musul.

152- Demirci: Dakuk, Tuzhurmatu, Tazehurmatu, Erbil, Kerkük.

153- Demirel: Altunköprü, Kerkük, Türkiye.

154- Denden: Tazehurmatu, Kerkük, Kifri.

155-Heyvetlı: Tefler.

156- Hurmatlu: Tuzhurmatu, Tezahurmatu

157- Hürmüzlü: Türkalan. Kerkük, Beci,

158- Hüsin Ağalar: Beşir. Kerkük.

159- Hüskeli: Suriye, Tazehurmatu.

160- Hoş Haberli: Telafer.

161- Iraklı: Kerkük.

162- İbitli: Telafer.

163- İbrahimli: Karatepe, Kifri.

164- Efendi Zadeler: Yengice.

165- Efendi: Bağdat, Karatepe, Kerkük, Erbil, Musul, Türkiye

166- İlhanlı: Erbil, Telafer, Dakuk, Tuzhurmatui Türkiye

167- İskenderli: Telafer.

168- İzzettinli: Bastamlı, Tuzhurmatu.

169- Kabak Evi: Telafer.

170- Kâhyalar: Emirli, Dakuk, Tuzhurmatu, Tisin

171- Kakai: Kerkük, Tuzhurmatu.

172- Kaleli, Kaleyi: Kerkük, Erbil, Telafer.

173- Kalaylı: Emirli, Tuzhurmatu.

174- Kalıpçı: Erbil.

175- Kalıkçı: Erbil.

176- Kapkapçı: Erbil, Kerkük

177- Kaplan Evi: Şirin Han, Musul, Telafer.

178- Kara Başlı: Telafer.

179- Kara Killi: Tuzhurmatu.

180- Karakoyunlu: Bastamlı, Kaziye köyü, Musul, Telafer. Bağdat, Türkiye, İran, Suriye

181- Karanaz: Tuzhurmatu, Karanaz köyü.

182- Kara Sakallı: Kızlarbat, Kerkük.

183- Kara Visler: Kızlarbat.

184- Kar Yağdı: Hanekın, Tazehurmatu.

185- Kasaplar: Erbil, Kerkük.

186- Kasaplı: Kifri, Tuzhurmatu, Şenif.

187- Kaşı Beyaz: Kerkük. Telafer.

188- Katırcı evi: Kerkük, Musul, Bağdat, Türkiye

189- Katmacı: Musul, Kerkük, Bağdat.

190- Kattan: Kerkük, Bağdat.

191- Kayacı: Kerkük, Erbil, Musul.

192- Kaya evi: Kerkük, Kasadarlı, Tuzhurmatu

193- Kayserili: Tuzhurmatu, Bağdat, Türkiye.

194- Kaytavan: Kerkük.

195- Kazancı evi: Musul, Tuzhurmatu.

196-Köprülü Zade: Altunköprü, Türkiye

197- Kazılar: Tuzhurmatu, Kerkük, Musul.

198- Kazı oğlu: Kerkük, Tuzhurmatu, Süleymaniye.

199-Kebapçı: Kerkük, Erbil, Bağdat, Musul.

200- Kopancı: Bağdat.

201- Keçeci: Bağdat, Musul, Kerkük.

202- Kâhyalar evi: Kerkük, Tuzhurmatu, Tisin, Tazehurmatu.

203- Keheler evi: Tisin.

204-Keleş evi: Altunköprü, Telafer, Kahraman Maraş Türkiye.

205- Kalevi: Telafer.

206- Kamil Zada: Kerkük, Bağdat.

207- Keneler: Süleyman Bek, Muratlı.

208- Kenneli: Tefaler.

209- Keremli: Emirli köyü, Tuzhurmatu, Erbil.

210- Kervancı: Kifri, Tuzhurmatu, Altunköprü, Kerkük, Eski Bağdat.

211- Keteni: Dohuk, Zaho, Musul,

212- Kıfılçı: Kerkük, Bağdat.

213- Kilitçi: Kerkük.

214- Kılcı: Kerkük.

215- Kılıçlı: Kerkük.

216- Kırdar: Bağdat, Kerkük, Türkiye.

217- Kocalı: Telafer.

218- Kocabaşı: Erbil

219- Kocava: Kerkük.

220- Koçak: Kerkük, Türkiye.

221- Koçlu: Erbil, Altunköprü, Erzurum.

222- Korkmazlar: Beşir, Kerkük, Kifri.

223- Gühalar: Kerkük, Erbil.

224- Kürk asımlar: Kümbetler.

225- Gör Musalı: Tazehurmatu.

226- Köylüler: Ömer Mandan, Kifri.

227- Kulaksızlar: Tuzhurmatu.

228- Kortlu, Kurut evi: Telafer.

229- Kuşçu: Tuzhurmatu, Yengice, Kifri, Süleyman bek, Muratlı.

230- Kutalar: Kümbetler, Kerkük.

231- Küçük Molla Efendiler: Erbil.

232- Küreci: Erbil

233- Küzeci: Kerkük, Erbil.

234- Maaşlar evi: Hasadalı, Tuzhurmatu.

235- Madenci: Kerkük, Erbil.

236- Mahmutlu: Kerkük.

237- Meskûtlu: Bastamlı, Tuzhurmatu.

238- Malı evi, Malılar: Beşir, Kerkük, İran

239- Marağalı: Beşir, Kerkük, İran.

240- Mardinli evi: Musul, Türkiye, Bağdat.

241-Maruf oğlu: Tuzhurmatu.

242- Matıklı: Yengice, Tuzhurmatu.

243- Mavulu, Mavulular: Telafer.

244- Mayaş, Mayas: Kerkük.

245- Mazanlar: Tuzhurmatu.

246- Mevlütlü: Tazehurmatu, Kerkük.

247- Mille Molla Evi: Telafer.

248- Miraçlı, Maraşlı: Telafer, Türkiye.

249- Muslavi, Musullu: Kerkük, Musul.

250- Molla Abıtlar: Selamiye, Musul, Altunköprü

251- Muhtar Evi: Tuzhurmatu, Kerkük.

252- Muratlı, Muratlu: Tazehurmatu, Tuzhurmatu, Çorum, Kırşehir Türkiye.

253- Musalı: Tuzhurmatu.

254- Matabci, Mütafçi: Kerkük.

255- Müderris: Kerkük, Erbil, Bağdat.

256- Müfti, Müftü: Erbil, Kerkük, Bağdat, Kifri.

257- Neilçi, Neilbent, Nalbant: Kerkük, Dakuk.

258- Naccar: Erbil, Kerkük, Yengice.

259- Nadarlı: Telafer.

260- Nazarlı: Telafer.

261- Nohutçu: Kerkük, Altunköprü, Erbil.

262- Nakib: Kerkük, Erbil, Samera.

263- Nakışlandı: Erbil, Kerkük, Süleymaniye, Türkiye.

264- Naip: Kerkük, Erbil.

265- Nakkaş: Kerkük, Erbil.

266- Nalbantlı: Erbil, Kerkük.

267- Neftçi: Kerkük. Mendili, Hanekın.

268- Nine Han: Hanekın.

269- Neveçı: Kerkük.

270- Ocağ Evi: Eski Tisin, Kerkük, Telafer.

271- Uçuşlu: Çardaklı, Türkalan, Karanaz.

272- Uduşlu: Sarı Tepe, Türkalan, Tokmaklı, Yaycı köyleri,

273- Ohucu, Okuyucu: Kerkük.

274- Oruç: Altunköprü, Musul

275- Ortakçı: Kerkük, Erbil, Bağdat, Musul.

276- Palancı: Kerkük, Bağdat.

277- Pamukçu: Kerkük, Erbil, Musul, Türkiye.

278- Pasavancı, Basvan: Kerkük

279- Paşa oğlu: Kerkük, Türkiye.

280-Paşalar: Türkiye, Erbil, Kerkük, Altunköprü.

281-Peygamberli: Telafer, Yunus Peygamber Musul, Kerkük

281- Peri, periler: Kerkük.

282- Bir Nadanlı: Telafer.

283- Bir Nazdarlı: Telafer.

284- Bir Nazdar: Tefler.

285- Recepli: Telafer.

286- Razıkili: Kifri.

287- Saatçi: Kerkük, Erbil, Musul, Bağdat.

288- Sabuncular Evi: Musul, Kerkük, Bağdat.

289- Sabuncu: Kerkük, Musul, Bağdat.

290- Saçı Uzun: Kerkük, Tuzhurmatu.

291- Sadullah Bekler: Hanekın.

292- Safavi: Dakuk.

293- Sakallı: Tuzhurmatu, Kerkük. Türkiye.

294- Sakı: Kerkük, Erbil.

295- Sakallar: Telafer, Tazehurmatu.

296- Salih Evi: Kerkük.

297- Salim Evi: Yarımca, Musul.

298- Samancı: Kerkük, Erbil.

299- Samancı Kızı: Erbil.

300- Saraylı: Karatepe, Kifri, Tuzhurmatu. Telafer.

301- Sarı Kâhya: Kerkük, Yaycı.

302- Sarılı: Musul, Şebek ve köyleri, Musul.

303- Hıdır İlyas: Şebek ve köyleri, Musul.

304- Verdek: Musul, Şebek.

305- Saraç: Kerkük, Erbil, Bağdat

306- Saraçhane: Musul, Türkiye, Bağdat

307- Seraf: Kerkük, Erbil.

308- Sevaf: Kümbetler, Kerkük.

309- Seviler, Siviler: Kerkük, Kara Yatak, Musul, Şirin Han, Kifri.

310- Sekineler, Sekneler: Tefaler, Kifri, Tuzhurmatu, Kifri.

311- Seminli: Süleyman Bek, Kifri.

312- Serhalı, Serhatlı: Muratlı köyü, Tuzhurmatu, Telafer.

313- Sevimli: Kerkük, Türkiye.

314- Seyit Evi: Tisin, Telafer

315- Sığırlılar: Kümbetler.

316- Sılav: Kerkük.

317- Sincana: Altunköprü, Türkiye.

318- Siyan: Altunköprü.

319- Sofyalı: Yengice köyü

320- Sofular: Tuzhurmatu.

321- Soranı: Kerkük.

322- Solulu: Telafer.

323- Sözlü: Kerkük, Türkiye Adana

324- Sürücü: Dakuk.

325- Şah Benderli: Hanekın, Tuzhurmatu.

326- Şah Kolu Evi: Selamiye, Kara Yatak.

327- Şah Kollu: Musul, Kara Yatak, Selamiye.

328- Samnas: Kerkük.

329- Serhoş: Altunköprü.

330- Şebek: Şebekler bu Türkmen bir bölüm Musul köylerine dağılmaktadırlar bunlardan Abbasi’ye, El Bek, Arpacı, Babı Niyet, Basa Hara, Baaşıka, Bavuza, Bedene, Bılavat, Besan, Bisatlı, Çile, Han, Cinci, Dereviş, Dervişler, Gökçeli: Haraba Sultan, Hazne Bet, Hıdır İlyas, Karakoyunlu, Kara Şur, Kara Tepe, Şebek, Kara yatağ, Kaziye, Kibritli, Kehriz, Koferi, Şebek minaresi, Tercil, Tez Harab, Topzava, Yarımca, Yenci Bisatlı, Yunus Peygamber, Zehra Hatun.

331- Ömer Kayacı: Selamiye.

332- Şemsiyat: Şirin Han.

333- Şeh Emir: Kırın Türkiye, İran 334- Şehalar, Şiha: Altunköprü.

335- Şekerci: Kerkük, Erbil.

336- Şerbetçi: Erbil, Kerkük, Bağdat

337- Şehler: Antalavi köyü, Musul, Bağdat. Telafer, Dakuk.

338- Şehler Evi: Telafer, Tisin, Kerkük.

339- Şehler Zada: Kerkük, Beşir.

340- Şinevler: Tuzhurmatu.

341- Şişçi: Kerkük

342- Şitü, Şitev Evi: Karakoyunlu köyü, Kara Yatak, Musul, Şirin Han köyü

343- Şürbecı: Altunköprü

344- Şühürtlü: Emirli, Tuzhurmatu.

345- Tahsildar: Kerkük, Türkiye, Musul.

346- Taptiğ Evi: Kerkük, Tisin.

347- Topluk Evi: Kerkük.

348- Tatarlar, Tatlar: Karatepe, Kifri.

349- Tataran: Kerkük, Tataran köyü.

350- Tavuklu: Tavuk, Dakuk köyü, Kerkük

351- Tellek: Kerkük.

352- Tenekeci: Kerkük.

353- Tercili: Tercil Köyü.

354- Terzi Başı: Kerkük, Bağdat, Türkiye, Musul.

355- Tezekli: Bastamlı, Tuzhurmatu.

356- Tikritli: Kerkük, Selahattin şehri, Tikrit Türkmenleri

357- Tokatlı: Kerkük, Bağdat, Türkiye.

358-Tükmeçi: Kerkük, Mısır.

359- Turşucu: Kerkük, Erbil, Türkiye.

360- Türkmen Evi: Tisin, Kerkük, Türkiye.

361- Tütüncü: Kerkük, Erbil.

362- Ustalı: Tazehurmatu, Kerkük.

363- Özü, Yüzü Gülmez: Kerkük.

364- Vaiz: Kerkük.

365- Vindavi, Vindayi, Vendi: Kifri, Hanekın, Kerkük.

366- Vafi, Vafiler: Telafer.

367- Yağublu: Telafer.

368- Yahyalı: Kerkük, Yahyava köyü.

369- Yakubi: Kerkük, Türkiye.

370- Yaver: Kerkük, Altunköprü.

371- Yemenci: Kerkük, Erbil, Musul, Bağdat.

372- Yeminci: Kerkük.

373- Yoğurtçu: Kerkük, Musul, Erbil, Bağdat.

374- Yorğançı: Kerkük.

375- Yüncü: Kerkük.

376- Zava: Kerkük, Altunköprü.

377- Zobular: Yaycı, Kerkük.

378- Zorbalar: Kerkük.

379- Zurnacı: Tuzhurmatu, Kerkük.

380- Zülfü Evi: Bastamlı, Hanekın.

381- Duşab, Pekmez: Altunköprü.

382- Şehvani: Telafer.

383- Zülfakkar: Tisin, Tazehurmatu.

384- Çayırlı: Tuzhurmatu.

385- Bent Ali: Tuzhurmatu, Tazehurmatu.

386- Hilli, Hilili, Halili: Hilla, Babil şehri, Yahyava köyü

387- Şah Seven: Bastamlı, Tuzhurmatu.

388- Delava, Deli Vali: Diyala şehri, Karahan.

389- Gül Banı: Telafer ilçesi, Tuzhurmatu.

390- Dakra: Musul, Telafer.

391- Bir Nazar: Telafer.

392- İlhanılar: Musul, Telafer.

393-saraylıya: Saray köyü, Telafer, Türkiye.

394- Haltan: Tuzhurmatu ilçesi

395- Haşnalı: Bastamlı köyü

396- Sefük, Süfük: Telafer.

397- Çiçen, Şişan, Çaçan: Kerkük, Havice, Çeçenistan.

398- İhtiyarlı: Yengice, Tuzhurmatu.

399- Harmanlı, Hurmatlu: Telafer, Beşir.

400- Maktalı, Mutkalı: Telafer.

401- Dere gezenler: Kerkük, Tazehurmatu.

402- Harmanlı Evi: Telafer.

403- Sofi, Soflu: Tuzhurmatu.

404- Aşur, Aşure: Beşir, Dakuk Türliye

405- İziler, Azizler, Oğuzlar: Kerkük, Bağdat, Aziziye, Vasit şehri.

406- Hüseyin Bek: Bağdat.

407- Kara Kuş Bek: Musul Ve Karakuş köyü.

408- Afşar, Afşarlı: Bağdat, Kerkük, Türkiye, İran Türkleri.

409- Hurasan, Hulasan: İran, Bağdat, Necef, Kerbala.

410- Salihiye, Salihı, Salayı: Kifri, Altunköprü, Kerkük, Bağdat

411- Yolcu: Kifri.

412- Askeri: Bağdat, Kerkük.

413- Hatip: Kerkük, Erbil, Bağdat.

414- Kalender: Tuzhurmatu, Telafer, Tazehurmatu, Hanekın, Aziziye

415- Dayı Zada: Kifri, Tuzhurmatu.

416- El Şehbender, Şehbender, Şebender: Bağdat, Musul, Tikrit. Altunköprü

417- El Halidi, Halidi: Kerkük, Yahyava, Tikrit, Hilla Banil şehri.

418- Zühayrı, Zühari: Kızlarbat, Bağdat, Diyala.

191- Sadavı: Kızlarbat, Bağdat.

420- Çırağlı: Erbil, Kerkük.

421- Cican, Çiçan, Çaçan: Havice, Çeçenistan.

422- Dağıstan, Dağıstanlı: Dağıstan Cumhuriyeti, Kerkük, Bağdat, Urdun, Mısır, Türkiye.

423- Ekinci: Tuzhurmatu.

424- EL Nakip, Nakip: Kerkük, Samera, Bağdat, Erbil, Musul.

425- Boy Aka: Telafer, Haç İbrahim Köyü.

426- Cizani: Hanekın, Bağdat.

427- Kırğ, Kırk Ulus: Mendili.

428- El Mustana: Telafer.

429- Kara ğol, Karakol, Kara kol, Aziziye, Vasit, Bedre Cesam, Mendili, Hanekın VE Irak’ın birçok yerlerinde bulunan Türkmen aşiretidir.

430- Devletliler: Basra, Telafer, Türkiye.

431-Er Mahmut: Tuzhurmatu, Türkiye.

432- Aslanlar: Kerkük, Telafer, Altunköprü.

433- Cili, Celili: Aziziye, Bedre.

434- Acana: Kara Naz köyü

435- Muraç: Aziziye, Colan.

436- Hoş Haber: Telafer.

436- Şeh Süleyman: Süleyman Bek Köyü.

437- Alay Beki, Halay Beki: Telafer, Kahramanmaraş

438- Yazidiya Türk: Sincar, Telafer.

439- Saralıya: Tüm Şebek Köyleri, Telafer.

440- Zengi, Zenci, Zengene: Erbil, Bağdat, Süleymaniye. Suriye Colan.

441- Gök Börü: Erbil Muzafferdin Gökbörü.

442- Bezirgân: Erbil, Kerkük.

443-Atabek: Musul, Erbil, Kerkük

444-Buyruk: Kerkük, Türkiye.

445- Çelebi, Çelebi boylu: Bağdat, Samera, Erbil, Kerkük, Hanekın, Musul.

446- Uzayri: Erbil.

447- Kasap Başı, Hoca Kasap: Erbil.

448- Hocalar: Erbil, Türkiye.

449- Kardeşler: Erbil Kalesi.

450- Neftçi Zada: Erbil, Kerkük, Mendili.

451- Gülemem: Yahyava, Kerkük, Bağdat.

452- Ketene, Katana: Dohuk, Kerkük.

453- Hemzeli: Tisin, Hemzeli mahallesi

454- Bardakçı: Türkiye. Bağdat, Musul.

455- Seyit Necip: Kerkük Kale.

456- Hüseyni: Kerkük Tisin, Tazehurmatu.

457- El Şehit: Kerkük Kalesi. Gâvur Bağı.

458- Ateş: Altunköprü.

459- Berzanci Oymağının bir bölümü: Kerkük, Süleymaniye, Erbil.

460- El Şehli: Bağdat.

461- Şehli aşireti: Bağdat.

462- Arsalan Bekler: Türkalan, Kerkük.

463-Beyan: Bağdat, Necef.

464- Ak Taş: Yahyava, Merzifon Türkiye.

465- Atlar, Atalar: Yahyava, Telafer.

465- Kara Sakallı: Kerkük, Türkiye, Azerbaycan.

466- Ağa Sarı Kâhya: Tuzhurmatu, Kerkük, Beşir, Tisin.

467- İlhan İlgan: Telafer.

468- Ebzeyit: Telafer.

469- Ferhat: Telafer.

470- Kaplan: Telafer, Türkiye.

471- Mihrap, Mehrap: Telafer.

472- Kethi: Telafer.

473- Fereç: Altunköprü: Telafer.

474- Davutlar: El Davudi, Davut paşadan kalanlar, Kerkük, Süleymaniye, Ağcalar köyü.

475- Vendi Dayı: Kifri, Hanekın.

476- Kelaşlar: Telafer.

477- Kelaş Evi: Telafer, Altunköprü.

478- Kili: Telafer.

479- Kar Yağdı, kar yağmış: Beşir, Bastamlı.

480- Bayat Cidayin, Çıdayın: Telafer, Tuzhurmatu.

481- Bayat Mekerin: Tuzhurmatu, Telafer.

482- Çoban, Çobancı: Kerkük, Türkiye, Erbil.

483- Basalı: Musul Basalı köyü.

484- Alaf: Kerkük, Altunköprü.

485-Sincana: Sincana Köyü, Tokmaklı.

486- Kayacı: Kerkük, Kifri, Erbil.

487- Koçak, Koçaklı: Kerkük.

488- Çaycı: Çayhane: Bağdat, Musul, Kerkük, Erbil, Diyala.

489- Lehimci: Telafer, Kerkük, Musul, Bağdat.

490- Şenlı, Şanlıurfalı: Kerkük, Bağdat Türkiye Musul, Urfa, Erbil.

491- Kızıl Baş: Beşir, Tisin, Tazehurmatu, Türkiye Haç Bektaş.

492- Divana: Altunköprü.

493- Haydara, El Haydari: Kerkük, Erbil, Bağdat, İran, Altunköprü

494-Beyler: Musul köyleri.

495- Ustanlar: Musul.

496- Abboş: Musul, Telafer

497- Hacılar: Kerkük, Bağdat, Türkiye Kırkale.

498- Numan: Kızlarbat.

499- Ala göz: Kerkük, Türkiye.

500- Baş Kesüklı: Kerkük.

501- Dizdarlı: Kerkük.

502- Gedikler: Kerkük, Türkiye.

503-Hasani: Kerkük, Bağdat, Samera.

504- Kadı oğulları: Kerkük, Tuzhurmatu, Türkiye.

505- Kemal zadeli: Kerkük, Türkiye.

506-Köprülü: Kerkük, Altunköprü, Türkiye. Vezir, Zada köprülü.

507- Otrakçiler: Kerkük, Erbil.

508- Pamukçu: Kerkük, Erbil, Türkiye.

509- Saraç: Erbil, Kerkük.

510-Sarraf: Erbil, Kerkük.

511-Şekerci: Kerkük, Erbil, Bağdat, Musul.

512-Tisinli: Kerkük Tisin köyü şimdi mahallesi.

513- Yahya oğlu: Kerkük.

514- Atabek: Erbil, Telafer.

515- Tırnakçı: Erbil, Kerkük.

516- Doğrama: Erbil, Bağdat, Kerkük

517- Sebzeci: Erbil, Kerkük.

518- Bahçeci: Erbil, Türkiye.

519- Küreciler: Erbil, Tuzhurmatu.

520-Kahveci, Kahveciler: Erbil, Kerkük

521- Bennaciler: Erbil.

522- Molla Evi: Erbil, Kerkük

523-Urankay: Kifri, Tuzhurmatu.

524- Ak sakalılar: Türkiye, Tazehurmatu.

525- Hasekli: Tazehurmatu.

526- Hayatlı: Tazehurmatu.

527- Mevlit, Mevlitli: Kerkük, Erbil Tazehurmatu.

528- Allı Ballı: Bastamlı, Kerkük.

529-Harmanlı: Yengice, Kifri, Tuzhurmatu.

530- İzzetli, İzzettinliler: Kerkük, Bastamlı.

531- Cellavliler: Kerkük, Bastamlı.

532- Ali pisli: Yengice, Bastamlı.

533- Tazegiller: Batamlı, Karanaz.

534- Harman yolu: Kümbetler, Telafer, Ömer Mandan

535- Barbarcı: Yengice.

536- Aşurlar, Aşure evi: Tisin, Yengice.

537- Sofyalı, Sofular: Yengice köyü

538- Dögerler, Tuzhurmatu, Yengice, Batamlı.

539- Matıklı: Yengice.

540- Kutalar, kutular: Kümbetler, Kerkük.

541- Sığırlılar, Sığırcılar: Kümbetler, Tazehurmatu, Telafer.

542- körkasımler: Kümbetler.

543- Alu Evi: Beşir.

544- Marağalı: Beşir, İran.

545- Korkmayanlar: Beşir. Kerkük

546-Boy Ağaçlar: Beşir.

547- Aynalıya: Suriye, Colan.

548- Hamu, Hanular: Telafer, Lübnan, Suriye.

549- Özbekiye, Özbekler: Bağdat, Suriye Colan.

550-Hamutlu: Telafer, Kerkük, Colan, Razaniye köyü Suriye.

551- Türkî: Bağdat, Musul, Nasırıya, Suriye.


Tirakama: Colan Suriye, Telafer, Bağsat, Türkiye Kerkük, Erbil, ,Bağdat.

553-Keridi: Bağdat, Suriye.

554- Bek: Irak Türklerin çoğu, Bağdat, Musul, Suriye, Türkiye, İran.

555- Mercan: Bağdat, Kerkük, Türkiye.

556- Kaşlı: Lübnan, Colan Suriye, Kerkük, Türkiye.

557- Abuş: Colan Suriye, Lübnan, Telafer, Musul.

558- Ali Can: Colan, Kerkük, Musul, Altunköprü.

559- Karaylı, Karalı: Colan Suriye, Karatepe ye bağlı Türkmen köyü.

560- Samız: Colan Suriye, Kerkük, Telafer, Erbil.

561- El Celali: Kerkük, Filistin, Colan Suriye Kineytara, Süleymaniye.

562- Hamutlu: Kerkük, Filistin, Lübnan, Suriye.

563- Avcılı: Kerkük, Colan, Filistin, Bağdat, Musul.

564- Asker, Asker Ali: Azerbaycan, Türkiye, Colan.

565-Derviş, Dervişe: Kerkük, Altunköprü, Suriye, Filistin.

566- Kızlı: Filistin, Suriye, Urdun Türkmenleri

567- Kazı, Kazıya: Urdun, Türkiye, Yürük, Anadolu, Şam, Tuzhurmatu, Kerkük.

568- Ömerli, Ömeri: Kerkük, Colan Suriye.

569- Şehler: Colan, Lübnan, Bağdat, Kerkük.

570-Dede, Dedeli, Dedeler: Lübnan, Suriye Gasaniya, Kerkük, Türkiye.

571- Türkmen: Kineytara, Irak, Türkiye, Azerbaycan, İran, Mısır.

572- Murat: Türkiye, Flitsin, Colan Suriye, Urdun, Mısır.

573- Bekdeliye: Halep, Irak, Türkiye, Colan.

574- Kazakçı: Türkistan, Kazakistan, Urdun, Filistin.

575- Nagvani: Türkistan, Urdun.

576- Bayram: Kerkük, Türkiye.

577- Akkoyunlu: Kerkük, Kümbetler, Altunköprü, Türk alan, Musul, Türkiye. Azerbaycan.

578- Ayrıca Türkmenler Aşiret, Oymakları Aileleri Türkiye’nin Çorum, Kırşehir, Kayseri,

Şanlıurfa, Diyarbakır, Van, Merdin, Kırıkkale, Sivas, Yozgat, Kahraman Maraş, Kara Deniz bölgelerinde bulunmaktadır.

579- Türkmenler İran’ın birçok şehrinde bulunmaktadır, Tebriz, Marağa, Erdebil, Türkmen Sahra, Mehabet, Urumya, İsfahan, Kaşgarlar, Afşarlar.

580-Azerbaycan, Kara bağ, Afganistan, Türkistan, Çaçanistan.

581- Türkmenler ayrıca tüm Arap devletlerinde çok sayıda bulunmaktadırlar Mısır, Kahire, Urdun, Suriye, Lübnan, Yemen, Filistin, Cezayir ve Gör oğlular Libya’nın 100%15 kapsamaktadırlar ve dünyanın her bir yerinde izleri görünerek bulunmaktadırlar.

582- Talabani : Talab ilim, demek bilgi edinmek , öğrenci demek Talabani oymağı Mahmut Zengi döneminden kalarak oğulları Ahmet Talabani’ye ve Abdulrahman Talabani’ye devir olmuştur büyük bir Türkmen oymağı olan Talabani Kerkük’te büyük tekede ibadet etmektedirler ayrıca bir bölüm Talabani , Süleymaniye, ve Kerkük Türkmen köylerinde bulunmaktadır .

583- Nakışbandı: Büyük Türkmen oymağı olarak Mehmet Behaddin Nakışbandı yolunu tutmaktadır.

584- Hıdırler: Şirin Han, Telafer.

585- Huduşlu: Telafer, Karakoyunlu.

586- Efendiye, efendiler: Telafer, Bağdat.

587- Ali Han Bek: Telafer.

588- Bablan: Hanekın.

589- Albu Salih: Mehelebiye.

590- Albu Hamdan: Mahalebiye, Musul. Hamdaniya.

591- Albu Devle: Mahalebiye köyü

592-Boyat: Mendili, Tazehurmatu.

593- Mendalavi, Mendevli, Mendili ilçesi

594-Kakaiya: Kerkük ve bir bölüm Türkmen köylerinde yaşamaktadırlar, ayrıca Moğolistan, Kazakistan da Türkmen olarak tanınmaktadır ve bir büyük Türkmen aşiret oymağı devlet Kurmuştur, Kerkük, Türkiye ve Irak’ın birçok yerlerinde bulunmaktadırlar.

595-Tokatlı, Tokat mahalle, hamamı: Kerkük, Türkiye Tokat, Niksar

596- Aleviler, Bektaşiler: Irak Tazehurmatu, Musul ve Türkiye’nin her yerinde bulunarak Türkmen Aşiretlerinden bir koldurlar .

597- Balaban oymağı Tuncalı Türkiye Alevi Türkmen oymağı, Süleymaniye, Telafer, Mendili.

598- Bozlar oymağı Telafer, Şenif, Musul

599-Bayat oymağı tüm Irak, Türkiye, Azerbaycan, İran devletinde çok sayıda bulunmaktadır.

600- Döğer Türkiye Türkmeneli Irak Tazehurmatu

601- Avşar oymağı Bağdat, Musul, İran Türkleri ve dünyanın birçok yerinde bu Türkmen aşireti tanınmaktadır.

602- Bayındır Irak , Türkiye Kilis

603-Yıldız oymağı Kerkük, Türkiye, Azerbaycan

604- Zobular Irak Telafer, Musul Türkmen köyleri, Kilis

605- Polatlı Türkiye Kilis, Kerkük, Telafer

606- Bayatlı Türkmeneli Irak, Kilis Konya, Çorum ve Türkiye’nin birçok yerleri, Azerbaycan.

607- Hoşaf: Kilis, Türkiye

Günümüzde Bir bölüm Türkiye, Irak, İran, Suriye ve Arap devletlerinde yaşamakta olan ve Öz be öz yüzde yüz Türkmen olan Oymak Aşiretlerden

1-Aktaş Aşireti

2-Avşar aşireti

3-Saçıkara Aşireti

4-Çakmak Aşireti

5-Karataş-lı Aşireti

6-Mahan Aşireti



9-Akkeçili Aşireti

10-Çavuş Aşireti

11-Karalar Aşireti

12-Kara Aşiret

13-Karaağaç Aşireti

14-Pehlivanlı Aşireti

15-Okçu-Okciyanlı Aşireti

16-İzzettinli Aşireti

17-Solak Aşireti

18-Kozan Aşireti

19-Şarkıyan Aşireti

20-Kazak Aşireti

21-Karagöz Aşireti

22-Ağcalı (Akçalı) Aşireti

23-Akçakoyunlu Aşireti

24-Karaca kurt Aşireti 25- Yağmur Aşireti

26-Terkan (Tarkan Aşireti

27-Türkan Terkişan aşireti

28- Erayhan Oymağı aşireti

29-Türkan,Türkan-lı Aşireti




Hacılar Aşireti

32-Kıran Aşireti

33-Çomaklı Aşireti


Rişvan Aşireti

35-Babai, Babailar


36-Bali-Ballı Aşireti

37-Hasan Bali Aşireti

38-Korkmaz Aşireti

39-Şeyhler Aşireti

40-Işıklar Aşireti

41-Bostan-cı Aşireti

42-Kahyalı Aşireti

43-Köşker Aşireti

44-Gündüz-lü Aşireti

45-Halaç-lar-oğlu Aşireti 46-Reyhanlı Aşireti

47-Karacalı Deliler Aşireti 48-Bulgurlu Aşireti

49-Cevheri Aşireti

50-Kırgan Aşireti

51-Solak Aşireti

52-Tacirli Aşireti

53-Dalkılıç Aşireti

54-Bardakçı Aşireti

55-İmanlı Aşireti

56-Habili Aşireti

57-Cingöz Aşireti

58-Kırklı-Kırklar Aşireti

59-Bedil Aşireti

60-Karahıdır Aşireti

61-Evci Aşireti

62-Derviş Aşireti

63-Salihli Aşireti

64-Haydar Aşireti

65-Baran Aşireti

66-Ceritoğlu Aşireti

67-Ciritçi-Oğlu aşireti


68-Ak-sungur Aşireti

69-Aygar Aşireti

70-Yorgalar Aşireti

71-Piroğlu Aşireti

72-Karahacı Aşireti

73-Akkoyunlu Aşireti

74-Kızılkoyunlu Aşireti

75-Yabanlı Aşireti

76-Herikli Aşireti

77-Karakoyunlu Aşireti

78-Mamalı Aşireti




80- Kavak Aşireti

81-Kabasakal Aşireti

82-Ulaş Aşireti

83-Milli Aşireti

84-Melikanlı Aşireti

85-Çoban-oğlu Aşireti

86-Çavdar Aşireti

87-Abdal Aşireti

88-Beyazıt Aşireti

89-Elmalı Aşireti

90-Kırık Aşireti

91-Abdi Aşireti

92-Bektaş-oğlu Aşireti

93-Alemli Aşireti

94-Ömerli Aşireti

95-Kamberli Aşireti

96-Sarıkamış Aşireti8

97-Kalender, Kandarlı


98-Yakuplu Aşireti

100-Bayraktar Aşireti

101-Alaca Aşireti

102-Karamuk Aşireti

103-Kaymaz Aşireti




105-Kamışlı Aşireti

106-Keller Aşireti

107-Teke Aşireti

108-Kınalı Aşireti

109-Şah Kulu Aşireti


Karaballı-Karabenli Aşireti

111-Ödemiş (Otamış, Tohtamış, Hotamış) Aşireti

112-Karaman Aşireti

113-Keskin Aşireti

114-Kızıllı Aşireti

115-Bağdatlı Aşireti

116- Turgut-lu Aşireti

117- Atabeyler Aşireti

118- Ata’lar Aşireti

119- İvaz Aşireti

120- Perçem Aşireti

121-Botan Aşireti

122-Karabaşlı Aşireti

123-Zilan Aşireti

124-İğde Aşireti

125-Terzi-li-oğlu Aşireti

126-Karçığay Aşireti

127-Bozdoğan Aşireti

128-Köse-li Aşireti

129-Karaköse Aşireti

130-Tartar Aşireti

131-Alagöz Aşireti

132-Kurbağa-lı Aşireti


Karakeçili Aşireti

134-Kürtdöğer Aşireti

135-Laçin Aşireti

136-Şambayadı Aşireti

137-Esen Aşireti

138-Abdal-lı Aşireti

139-Karagül Aşireti

140-Şavlu Aşireti

141-Kuman Aşireti

142-Ayaz Aşireti

143-Kuşçu, kuşçü oğlu


144-Abdalanlı Aşireti

145-Alanlı Aşireti

146-Balaban Aşireti

147-Hormekli Aşireti

148-Karsanlı Aşireti

149-Kabanlı Aşireti

150-Butanlı Aşireti

151-Silanlı-Zilanlı Aşireti

152-Yusufhanlı Aşireti

153-Saka Aşireti

154-Yakut Aşireti

155-Uygur Aşireti

156-Tolunoğulları Aşireti

157-Özbek Aşireti Oymakları

158-Karakalpak Aşireti

159-Kırgız Aşireti

160-Altay Aşireti

161-Akgümüş Oymağı, Aşireti

162-Arıcı Aşireti

163-Tekir-ler Aşireti

164-Armud-lu Aşireti

165-Ayaz Aşireti Oymakları

166-Akçiçek Aşireti

167-Baytar Aşireti

168-Çallı-oğlu Aşireti

169-Çapar Aşireti

170-Çimeli Aşireti

171-Dağdaş Aşireti

172-Delice Aşireti



174-Karaçay Aşireti

175-Karaduman Aşireti

176-Karafakılı Aşireti

177-Karakuyu Aşireti

178-Karagaş Aşireti

179-Kara Murat Aşireti

180-Kapaklı Aşireti

181-Kozak Aşireti

182-Lezgi Aşireti

183-Memiş Aşireti

184-Polat, Platlı


185-Salavatlı Aşireti;

186-Sarıkaya Aşireti

187-Selamlı Aşireti

188-Şirvan Aşireti

189-Halıdı Aşiret,

190-Vindavi Aşireti

191-Dağistanı Aşireti

192-Askeri Aşireti

192-Bacavan Aşireti

193-Baban Aşireti

Not: Bu yazımı 1994 yılında Siyasi Abu Garip Hapishanesinde Arapça olarak yazdım.

tüm yaşlı aydın insanlardan yaralanarak bir bölüm kendi bilgilerime dayanarak ve her türlü belgelere baş vurarak yazmıştım birçok yerde yayınlanmıştır.

Şimdide bir bölüm kaynaklara dayanarak Türkçe olarak tüm Türk dünyasına sevgilerimle armağan ediyorum.


1- Selçuklu Devletinin Tarihi: Isfahanı.

2- Kerkük’te İçtimai Hayat: Şakır Zabit.

3- Şam devletinin oymakları: Vasfı Zekeriya.

4-Başlangıç ve sonuç: İbin Kesir.

5-İbin Haldun Tarihi.

6- Irak’ın Siyasi Türkmen Tarihi: Aziz Kadir Samancı.

7- Zamanın gözü Colan da yaşananlar: Mehmet Hayri Abid.

8-İslam’dan sonra İran’ın tarihi: Mehmet Alâeddin.

9- Türkistan: Dr Bartuld.

10- Türkistan Asya’nın kalbi: Abdülaziz Cengiz han.

11- İbrahim Bozkurt (Tarih boyunca aşiretçilik ve Şanlıurfa aşiretleri)

12-Oğuzlar: Faruk Sümer

13-Birçok aydın, oymak başkanlarının, yaşlıların ve Türkiye- Irak- dünya Türklerinin ağzından, konuşmalarından alınan notlarla kelama alınmıştır ve birkaç bölüm olarak yazılmıştır.